Kunst- en Cultuurbemiddeling

Profiel

Je profiel

Je bent creatief, met mensen begaan, en je hebt een hart voor kunst en cultuur. Theaters, musea, concerten en tentoonstellingen zijn voor jou the place to be.

Die passie wil je met veel mensen delen. Sterker: je ziet jezelf als een bruggenbouwer tussen aanbod en publiek.

Een festival organiseren samen met lokale verenigingen? Vanuit een cultuurhuis op zoek gaan naar moeilijk bereikbare doelgroepen? Jongeren warm maken voor theater? Je bent er nu al elke keer bij en je neemt graag de touwtjes in handen.

Je opleiding

Onze afstudeerrichting Kunst- en Cultuurbemiddeling is uniek in Vlaanderen. Alleen hier vind je de combinatie van kunst en cultuur enerzijds en inzichten in vaardigheden en bemiddeling anderzijds.

• Je ontdekt hoe je kunst en cultuur bij verschillende doelgroepen kan brengen.
• Je leert samenwerken en organiseren, projectdossiers schrijven en financiering zoeken.
• Je weet hoe je communicatie afstemt op een publiek.
• Op het einde van de rit ben jij een crack in het verlagen van participatiedrempels.
• Je runt projecten in achtergestelde wijken.
• Je organiseert rondleidingen voor anderstalige nieuwkomers.
• Je overlegt met verschillende partners en je verstaat de kunst om anderen zelf creatief aan de slag te laten gaan.
• Je toekomst

Rudy Verhoeven is opleidingshoofd van de professionele bachelor in het Sociaal Werk.

Je toekomst

Als kunst- en cultuurbemiddelaar zorg je voor participatie, gemeenschapsvorming, publieksvernieuwing en diversiteit in de cultuursector:

• cultuurcentra,
• bibliotheken,
• festivals,
• sociaal-artistieke projecten,
• musea,
• theaters,
• kunsteducatieve werkingen,
• erfgoedprojecten,
• muziekclubs,
• concertorganisaties,
• leesbevorderaars,
• ...

Verwante opleidingen

• Event- en Projectmanagement
• Juweelontwerp en Edelsmeedkunst
• Grafisch Ontwerp
• Leraar Secundair Onderwijs: Project Kunstvakken en Plastische Opvoeding
• Maatschappelijk Werk
• Personeelswerk
• Sociaal-Cultureel Werk
• Sociaal-Juridische Dienstverlening / Maatschappelijke Advisering

Lessentabel

Eerste jaar

Tweede jaar

Derde jaar

* In de tweede kolom vind je het aantal studiepunten. Die drukken de studieomvang van elk vak uit: één studiepunt stemt overeen met 25 à 30 uren studie. ** Je kiest 1 van deze 3 vakken. Gemiddeld heb je 20 contacturen per week. (Een contactuur is een uur dat je op de campus met het opleidingsonderdeel bezig bent.) Dit is de lessentabel van het lopende academiejaar 2010-2011. Wijzigingen zijn nog mogelijk.

Onderwijsaanpak

Van breed naar steeds dieper

Het eerste jaar is gemeenschappelijk voor alle studenten in de bacheloropleiding Sociaal Werk. Je hebt immers nood aan een brede en stevige basis. Die bouw je op door een optimale mix van theorie en praktijk.

• Je komt al meteen in een leergroep terecht: een groep van slechts 16 studenten, heel divers, waarin je voluit oefent en experimenteert.
• Je leert er absoluut noodzakelijke vaardigheden.
• Je werkt er aan houdingen die je als toekomstig sociaal werker niet kan missen.
• Je legt er snel de eerste contacten met het werkveld en zo oriënteer je je stilaan in de sociale wereld.

Pas in het tweede jaar kies je een specialisatie. En die verdiep je doorheen de rest van je studietraject.

Van begeleid naar steeds zelfstandiger

Je docenten en studiebegeleiders sturen je vooral bij de start. Gaandeweg neem je zelf steeds meer verantwoordelijkheid op.

Tijdens je stages staan je mentor en je stagebegeleider voor je klaar. Na 24 weken stage ben je er helemaal klaar voor: je gaat je eerste job tegemoet!

Overzichtelijk parcours

1 academiejaar = 4 perioden
1 periode = 6 weken, telkens afgesloten met een evaluatieperiode van 2 weken

Voordelen?

• Spreiding van de studielast
• Versterking van de planningsvaardigheden
• Duidelijke afbakening van de leerstof en snelle feedback.

Vakbeschrijving

Eerste jaar

Beroepsgerichte wetenschappen

• Communicatie en observatie
  Je oefent communicatieve basisvaardigheden in: observeren en interpreteren, non-verbaal communiceren, luisteren, samenvatten, vragen stellen, concretiseren en feedback geven.
• Groepsdynamica en sociale psychologie
  Je onderzoekt hoe mensen zich gedragen als ze in groep zijn. Je vraagt je af in welke mate de aanwezigheid van anderen hun handelingen beïnvloedt. Daaruit trek je concrete lessen voor je latere beroepsleven.
• Schrijven
  Je leert lezersgericht schrijven met zorgvuldig opgebouwde en gestructureerde teksten – uiteraard zonder fouten. Je leert ook modern, zakelijk en efficiënt communiceren.
• Sociale zekerheid en sociale bijstand
  Je bestudeert de basisprincipes, rechtsregels en geschiedenis van onze sociale zekerheid. Je hebt daarbij ook aandacht voor de geldstromen en de administratieve organisatie van het systeem.
• Statistiek en inleiding in sociaal onderzoek
  Je maakt kennis met verschillende methoden van sociaalwetenschappelijk onderzoek: vragenlijsten, dataverzameling, empirisch onderzoek, ... Je leert je gegevens ook statistisch correct interpreteren.

Verkenning in het werkveld

• Sociaal werk
  Je maakt kennis met de verschillende afstudeerrichtingen in je bacheloropleiding en leert een gefundeerde keuze maken.
• Sociale kaart
  Je brengt de verschillende instellingen, organisaties en voorzieningen van het sociale werkveld in kaart: sociale huizen, OCMW's, algemeen welzijnswerk, bijzondere jeugdbijstand, Kind en Gezin, vakbonden, ...

Training

• Beroepspraktijk
  Je oefent op je vaardigheden als sociaal werker: observatie, communicatie, groepsdynamica, schriftelijke vaardigheden, ...

Wetenschappen

• Economie
  Je bestudeert de belangrijkste micro- en macro-economische begrippen, werpt een blik op het geld- en kredietwezen, en verdiept je in de geschiedenis van het economische denken.
• Filosofie
  Je focust op de relatie tussen wijsheid en geluk. Vanuit die invalshoek bestudeer je een hele reeks filosofen uit de oude en moderne tijden. Je past hun inzichten ook toe op praktische dilemma's van vandaag.
• Politieke en sociale geschiedenis
  Je bestudeert de sociaaleconomische, culturele en politieke wortels van onze hedendaagse samenleving vanaf de afbrokkeling van het Ancien Régime. Je eindigt met de val van de muur en 9/11.
• Psychologie
  Je kijkt naar relevante psychologische begrippen voor de praktijk van sociale werkers: intelligentie, persoonlijkheid, waarneming, leren, motivatie en emotie. Je bestudeert ook een reeks therapeutische modellen.
• Recht
  Hoe ziet het Belgische rechtssysteem eruit? Welke rechtbanken en hoven zijn bevoegd? Welke rechten en plichten hebben burgers in ons land? En hoe veranderen die na een huwelijk of een geboorte?
• Sociologie
  Je bekijkt de sociologische theorieën, modellen en stromingen door de praktische bril van je latere beroep als sociaal werker.

Tweede jaar

Stage

• Stage
  Je draait negen weken mee in het werkveld van kunst- en cultuurbemiddeling. Daar leer je van mensen uit de praktijk.

Beroepsgerichte wetenschappen

• Beheersinstrumenten voor KuCu
  Je maakt kennis met het wettelijke kader waarin culturele evenementen plaatsvinden. Je ontdekt alles over vrijwilligers- en kunstenaarsstatuten, leert de rol van Sabam kennen en geraakt wegwijs in de wereld van subsidies en steunmaatregelen.
• Kunst- en cultuurbemiddeling
  Je maakt kennis met je latere werkveld: amateurgezelschappen, kunsteducatie, musea, professionele kunstenaars, onderwijsinstellingen, OCMW's, ...
• Kunstgeschiedenis
  Als kunst- en cultuurbemiddelaar is een goede inhoudelijke kunstkennis onontbeerlijk. Daarom bestudeer je de belangrijkste stromingen en personen in muziek, theater, beeldende kunsten en architectuur.
• Methoden van kunst- en cultuurbemiddeling
  Je leert hoe je drempels wegwerkt om aan kunst en cultuur te doen. Je ontdekt hoe je verschillende doelgroepen anders moet benaderen. Dat doe je altijd aan de hand van praktijkoefeningen.
• Sociaal wetenschappelijk onderzoek
  Je maakt kennis met praktijkonderzoek in je sector. Je ontdekt hoe je doelstellingen formuleert, data verzamelt en gegevens analyseert. Je legt ook de brug tussen onderzoek en sociaal werk in het veld.
• Specifieke doelgroepen
  Je zoomt in op maatschappelijk kwetsbare groepen en bestudeert hun positie in onze samenleving: allochtonen, ouderen, armen en delinquente jongeren. Je kijkt ook naar de sociologische en psychologische gevolgen van hun kwetsbare positie.
• Werken aan verandering in de samenleving
  Nog aan te vullen.

Training

• Begeleiding van groepen
  Je maakt kennis met educatieve processen voor groepen adolescenten en volwassenen. Je rol als begeleider leer je via rollenspelen en simulaties.
• Kunsteducatieve technieken
  Je verdiept je in zes kunstvormen: muziek, drama, beeld, beweging, audiovisuele media en schrijven. Daarin ontdek je je eigen mogelijkheden en leer je kritisch kijken naar het werk van anderen.
• Vergaderen
  Je scherpt je vergadertechnieken aan: een duidelijke agenda opmaken, debatten leiden, notities maken, besluiten formuleren en verslagen opstellen.

Seminarie

• Seminarie
  Je richt je pijlen op een specifiek onderzoeksthema in je studie. Daarover formuleer je een relevante probleemstelling en zoek je naar kwalitatief hoogstaande bronnen. Je schrijft het geheel uit in een paper.

Toegepaste wetenschappen

• Actuele politieke vraagstukken
  Je gaat diep in op een reeks politieke twistappels. Die kader je in een breder geheel en onderzoek je tot op het bot via politieke debatten en studie van de achterliggende ideologieën.
• Ontwikkelingspsychologie
  Je bestudeert hoe taal zich ontwikkelt bij mensen en hoe ze sociaal en moreel gedrag aanleren. Je kijkt ook naar kennisvergaring, emotionele groei en naar de verwerving van moraliteit.
• Programmatie en educatie
  Als kunst- en cultuurbemiddelaar ben je voortdurend aan het programmeren. Daarom leer je in dit vak hoe je via het vierfasenmodel een geslaagd evenement organiseert. Je ontwikkelt in het laatste jaar ook je eigen visie op je vakgebied.
• Deontologie
  Je gaat na welke morele dilemma's je werk als maatschappelijk assistent kenmerken. Die vraagstukken leer je oplossen met een duidelijke argumentatiestructuur.
• Organisatieontwikkeling en kwaliteitszorg
  Je onderzoekt hoe een organisatie voor sociaal werk er in de praktijk uitziet. Je kijkt naar de missie en de visie, leert hoe je een beleid uittekent op basis van vooropgestelde doelen en maakt kennis met verschillende organisatiestructuren en -culturen.
• Religie, zingeving en levensbeschouwing
  Je bestudeert het begrip religie als taalkundig en sociologisch fenomeen. Je zoomt in op de relaties en verschillen tussen westerse en oosterse religies en kijkt naar een reeks actuele thema's, zoals racisme en multiculturaliteit.

Derde jaar

Stage

• Stage
  Tijdens het derde jaar nemen je eigen verantwoordelijkheden toe. Dan loop je liefst zestien weken stage.

Internationaal

• Internationale studiereis
  Je zet zelf een internationale studiereis op poten naar instellingen in het buitenland. Zo kun je je toekomstige werksituatie beter inschatten.

Beroepsgerichte wetenschappen

• Cultuur- en jeugdwerkbeleid
  Je verdiept je in de Vlaamse regels van het culturele leven en de jeugdwerksector. Zo weet je precies welke organen straks een rol spelen tijdens de uitvoering van je projecten.
• Cultuursociologie
  Je kijkt naar de westerse cultuurgeschiedenis door de bril van de cultuursociologie. Zo bestudeer je ook het culturele aanbod van vandaag. Dat stelt je in staat zelf cultureel en sociaal verantwoorde activiteiten uit te tekenen.
• Hedendaagse kunst
  Nog aan te vullen
• Marketing en media
  Vanuit de basisprincipes van de marketing bestudeer je de houding van socialprofitorganisaties ten aanzien van hun publiek. Je kijkt naar de communicatiekanalen, leert een communicatieplan opzetten en geraakt vertrouwd met de pers als kritische bondgenoot.

Training

• Interactief rondleiden
  Je leert hoe je een rondleiding in een museum of door een tentoonstelling boeiend maakt. Je past die vaardigheden meteen toe en organiseert je eigen interactieve rondleiding voor een kleine groep.
• Conflicthantering en onderhandelen
  Via praktijkgevallen leer je omgaan met agressie en conflicten. Je versterkt ook je onderhandelingsvaardigheden.
• Interculturele competenties
  Je leert anders kijken naar culturele verschillen door je referentiekader te verbreden. Je maakt kennis met begrippen als cultuurevolutie, cultuurrelativering, omgekeerd etnocentrisme en multiculturaliteit.
• Databeheer en vormgeving
  In je vakgebied zijn cijfers en data heel belangrijk. Je leert ze correct beheren met computerdatabanken én maakt kennis met vormgevingstechnieken om die gegevens attractief voor te stellen in brochures en folders.

Project

• Werken aan een case uit een reële beroepscontext
  Je werkt samen met je collega-studenten een vormingsactiviteit uit in opdracht van een organisatie uit het werkveld. Dat doe je heel gestructureerd, volgens een projectplan en een draaiboek. Je voert de activiteit zelf ook uit.

Toegepaste wetenschappen

• Denkkaders over diversiteit
  Diversiteit behoort voor een sociaal werker tot de orde van de dag. Daarom moet je vertrouwd zijn met begrippen als kansengelijkheid en discriminatiebestrijding. Je leert via concrete praktijkvoorbeelden.

Scriptie

• Scriptie
  Je kiest een eigen thema uit je vakgebied dat je tot op het bot uitwerkt. Je voert diepgravend wetenschappelijk onderzoek, verzamelt, verwerkt en interpreteert data, en schrijft een heldere scriptie met een duidelijke conclusie.

Verkort traject

Als je reeds een diploma hoger onderwijs behaalde, bieden we je de mogelijkheid tot een verkort studietraject.

Download het overzicht met de verkorte studietrajecten 'Sociaal Werk'.

Achtergrondinformatie

De opleiding Kunst- en Cultuurbemiddeling ontstond in 2006 op uitdrukkelijke vraag van de culturele sector.
Musea, cultuur- en kunstencentra waren op zoek naar gespecialiseerd personeel, als gevolg van een beleid dat cultuurparticipatie en sociale spreiding stimuleerde.
Culturele instellingen besteedden meer en meer aandacht aan de maatschappelijke inbedding van kunst en cultuur.

De sector zocht en zoekt nog steeds werkers die sociale en agogische kwaliteiten combineren met specifieke kennis op het vlak van kunst en cultuur. Mensen met een artistiek referentiekader, die tegelijk de stem kunnen laten horen van het publiek én met moeilijkere doelgroepen aan de slag kunnen. Om te beantwoorden aan die noden, richtte de opleiding Sociaal Werk het tweejarig studietraject Kunst- en Cultuurbemiddeling in. Het programma kwam tot stand in nauwe samenwerking met de sector.

Sinds juni 2008 studeren jaarlijks een twintigtal kunst- en cultuurbemiddelaars af. De meesten hebben dan een driejarige studieloopbaan achter de rug: één algemeen jaar Sociaal Werk, en twee jaar Kunst- en Cultuurbemiddeling. Ze vinden werk bij onder andere kunsteducatieve organisaties, cultuurcentra, theatergezelschappen en muziekclubs.

Een groep studenten studeert door: master culturele studies, film en visuele cultuur, kunstwetenschappen, cultuurmanagement, illustratieve vormgeving, ...

Download het volledige artikel 'Kunst- en Cultuurbemiddeling: Afstudeerrichting en werkterrein voor sociaal werkers' (pdf 1,4mb)