Sprekend Leren: de leereffecten van exploratieve gesprekken tijdens groepswerk

Van de Russische leerpsycholoog Vygotsky en recenter, op basis van de sociaalconstructivistische leertheorie, weten we dat taal en interactie belangrijk zijn voor het leren van leerlingen. Groepswerk bijvoorbeeld biedt leerkrachten heel wat kansen om zowel vakdoelen als talige doelen na te streven. Daartoe is het noodzakelijk dat leerlingen onder meer efficiënte gesprekstechnieken leren hanteren.

De jongste twintig jaar is vooral in Engeland onderzoek uitgevoerd naar effecten van wat Mercer exploratieve gesprekken noemt. Dat zijn gesprekken waarin leerlingen gericht leren argumenteren en hun gedachten formuleren. Exploratieve gesprekken stimuleren leerlingen om rationeler te denken en te praten, waardoor probleemoplossende vaardigheden erop vooruitgaan. Maar leerlingen beheersen de exploratieve gesprekstechnieken niet van nature en ze krijgen ze ook niet zomaar van thuis mee; ze moeten ze leren op school.

Geïnspireerd door de praktijkonderzoeken van Mercer en Littleton, die de leereffecten van exploratieve gesprekken hebben aangetoond in het Britse onderwijs, voerden wij een gelijkaardig onderzoek uit in vijf klassen uit evenveel Antwerpse lagere scholen, met pre- en post-meting. Er werd gewerkt met controle- en experimenteergroepen. De experimenteergroepen werden getraind in het voeren van exploratieve gesprekken en pasten de techniek vervolgens herhaald toe tijdens groepswerk.

De verzamelde data (groepsgesprekken, toetsresultaten en observaties) werden zowel kwalitatief als kwantitatief geanalyseerd. We kwamen tot gelijkaardige conclusies als Mercer et al.: de leerlingen in de experimenteergroepen gingen tijdens groepswerk exploratiever spreken, hun redeneervermogen nam toe en zij verbeterden hun probleemoplossend denken, zowel in groep als individueel.

 

Lees het persbericht van 7 november 2016

Download het eindrapport

Contact

jan.tsas@kdg.be

  • Duur onderzoek: september 2014 - augustus 2016

  • Projectpartners: Specifieke lerarenopleiding (UA), Opleidings- en Onderwijswetenschappen (UA), Basisschool Sint-Eduardus Merksem-Schoten en Basisschool Immaculata Deurne

  • KdG-medewerkers: Jan T'Sas en Ria Van den Eynde