Emotionele steun voor vroedvrouwen broodnodig

Emotionele ondersteuning van vroedvrouwen, daar is nood aan. Dat blijkt uit een onderzoek dat we deden vanuit het expertisecentrum Zorgstroom. “Mensen zien het begeleiden van geboortes vaak als een mooi en geprivilegieerd beroep, maar in de praktijk worden vroedvrouwen, naast die mooie momenten, ook blootgesteld aan emotioneel belastende gebeurtenissen”, stellen onderzoekers Habadia El Asjadi en Louiza El Amraoui. “Tot voor kort was er in Vlaanderen weinig tot geen laagdrempelige emotionele en sociale ondersteuning voor vroedvrouwen.” Daarom ontwikkelde het expertisecentrum peersupportgroepen (PSG) voor vroedvrouwen en een bijhorende opleiding voor de facilitator, de persoon die een PSG begeleidt.

We voelen vanuit het werkveld steeds sterker de nood aan een veilig platform om die gevoelens te delen en elkaar te ondersteunen.
Habadia El Asjadi - onderzoeker expertisecentrum Zorgstroom

Peersupportgroepen ter ondersteuning

De job van vroedvrouw is het zorgberoep bij uitstek waarbij een hechte band tussen de vroedvrouw en het koppel een grote rol speelt in het bieden van goede zorg. Vroedvrouwen ervaren dan ook negatieve gevoelens als zij getuige zijn van bijvoorbeeld een doodgeboorte, een reanimatie of een andere calamiteit. El Asjadi: “De hechte band vergroot de impact van de negatieve gebeurtenissen. Aan dit letterlijk ‘mee voelen’ hangt een hoog emotioneel prijskaartje.”

In de vakliteratuur wordt gesproken over midwife grief of vroedvrouwenverdriet. “We voelen vanuit het werkveld steeds sterker de nood aan een veilig platform om die gevoelens te delen en elkaar te ondersteunen en toch bestond er voor de start van dit onderzoek weinig tot geen laagdrempelige emotionele en sociale ondersteuning voor hen.” Het expertisecentrum Zorgstroom bracht de nood in kaart en ontwikkelde in samenwerking met De Kraamvogel vzw, het expertisecentrum kraamzorg Antwerpen, Trefhulp Zelfhulp en de Vlaamse Beroepsorganisatie van Vroedvrouwen een programma voor PSG voor vroedvrouwen en een bijhorende opleiding voor facilitators van deze groepen. Deze facilitators zijn zelf ook ervaren vroedvrouwen.

Sociale steun, erkenning en verbondenheid

Louiza El Amraoui: “Je kan het programma vergelijken met een zelfhulpgroep van Trefhulp Zelfhulp, waarbij lotgenoten op regelmatige basis samenkomen, zelf de besproken topics bepalen in een vertrouwde kleine groep, waarbij een facilitator de bijeenkomsten begeleidt.” Om de inhoud van het programma en de peersupportgroepen te bepalen, bevroegen de onderzoekers verschillende ziekenhuis- en zelfstandige vroedvrouwen over wat hen stress bezorgt, welke impact de emotionele belasting op hen heeft, of ze zich veilig voelen om over hun gevoelens te spreken, waar ze steun vinden en hoe zij de ideale sociale steun zien. Die resultaten combineerden we met de input van experts. In een pilootfase werden drie steungroepen op poten gezet die meermaals bijeenkwamen en nadien geëvalueerd werden door de deelnemers en de facilitators. “Stuk voor stuk gaven ze aan dat ze in de groep sociale steun, erkenning en verbondenheid vonden, dat het een empowerend effect had op hen en hen kracht gaf om beter om te gaan met emotioneel belastende gebeurtenissen op de werkvloer”, vertellen de onderzoekers.

Inzetten in verschillende beroepsgroepen

De peersupportgroepen zijn dus een veelbelovend medium om vroedvrouwen van sociale steun te voorzien en hen te helpen om met de werkgerelateerde emotionele belasting om te gaan. Daarom stelde De Kraamvogel vzw zich meteen kandidaat om de eerste PSG aan te bieden aan vroedvrouwen. In COVID-tijden werd dit concept zelfs meteen door hen vertaald naar een online programma. Intussen werken we aan een structuur waarin peersupportgroepen ingebed kunnen worden zodat ze voor alle vroedvrouwen makkelijk toegankelijk worden. We hopen dat op korte termijn te kunnen realiseren zodat we alle Vlaamse vroedvrouwen kunnen ondersteunen in hun veerkracht.”

Uit de studiedag van het Berrefonds (2019) voor professionals die beroepshalve met verlies te maken hebben, bleek ook een grote nood aan emotionele ondersteuning bij andere zorgberoepen zoals verpleegkundigen, zorgkundigen, maatschappelijk werkers etc. Vanuit ons expertisecentrum hebben we dan ook de ambitie om het concept van PSG op termijn ook voor hen uit te rollen zodat we bij alle zorgberoepen zelfzorg kunnen stimuleren waardoor de zorgprofessionals hun weerbaarheid kunnen verhogen. Wordt vervolgd dus.

Meer weten of samenwerken?

Je kan bij ons bijvoorbeeld terecht voor:

  • Praktische interventies en bijscholingen vanaf de levensstart tot de ouderenzorg
  • Innovatieve methoden om de zorgpraktijk in jouw organisatie te verbeteren voor de patiënt en de zorgverlener
  • Ondersteuning en verbetering van de positie van de zorgverlener

Contacteer ons vrijblijvend