Inhoud en studiepunten van Leraar Kleuteronderwijs

Eerste jaar

Conceptuele leerlijn

24 studiepunten

Ontwikkelingspsychologie

(3 studiepunten)

Je krijgt zicht op de verschillende ontwikkelingsdomeinen en de evolutie die een kind doormaakt op deze domeinen. Hoe verloopt de ontwikkeling normaal en wat kan er eventueel 'anders' lopen?

Onderwijs in Vlaanderen

(3 studiepunten)

Je leert het Vlaamse onderwijslandschap van dichtbij kennen. Historische en actuele onderwijs(beleid)thema’s komen uitgebreid aan bod. We zoomen in op de competenties die je als student leraar Kleuteronderwijs zal verwerven in de loop van je opleiding.

Ervaringsgericht onderwijs

(3 studiepunten)

Je wordt ondergedompeld in de ervaringsgerichte visie op kleuteronderwijs. Je maakt kennis met de kernideeën van de visie en je krijgt zicht op de concrete toepassing ervan in de praktijk. Hoe realiseer je een stageperiode vanuit deze visie?

Kleuterdidactiek

(3 studiepunten)

Je ontdekt hoe je leeractiviteiten voor kleuters kan voorbereiden, organiseren en begeleiden. Hoe stimuleer je de ontwikkeling van kinderen? Hoe organiseer je dat?

Kleuteronderwijs in de maatschappij

(3 studiepunten)

Je volgt actuele maatschappelijke thema’s op die een invloed hebben op het (kleuter)onderwijs. Samen met klasgenoten discussieer je onder andere over de maatschappelijke verantwoordelijkheid van een kleuteronderwijzer.

Professionele identiteit

(3 studiepunten)

Je verwerft inzicht in je persoonlijke en professionele identiteit en de wisselwerking tussen beide. Wie ben jij als kleuteronderwijzer? Wie wil je zijn als kleuteronderwijzer?

De onderzoekende leraar

(3 studiepunten)

Samen met klasgenoten leer je hoe je een praktijkprobleem aan de hand van praktijkonderzoek kan aanpakken. Hoe bouw je een degelijk onderzoeksplan op? Hoe ga je te werk bij vergaderingen, verslag nemen, presenteren en schrijven?

Positief klasklimaat

(3 studiepunten)

Je gaat op zoek naar manieren om de sfeer in een kleuterklas te optimaliseren. Hoe zorg je ervoor dat kinderen zich op hun gemak voelen in de klas en op een positieve manier met elkaar en met jou omgaan?

Integrale leerlijn

21 studiepunten

Wereldoriëntatie

(3 studiepunten)

Je ontdekt hoe je met kleuters aan de slag kan gaan binnen het domein wereldoriëntatie. Op welke manieren kan je met kleuters de wereld romdom je gaan verkennen? Hoe ga je op lentewandeling met je kleuters? Hoe breng je een konijn in de klas? En waar moet je rekening mee houden wanneer je met techniek aan de slag gaat?

Beweging

(3 studiepunten)

Je krijgt inzicht in de motorische ontwikkeling van jonge kinderen. Hoe kan je deze ontwikkeling stimuleren, zowel in de klas als in de turnzaal? Hoe motiveer je kleuters om te bewegen?

Wiskundige initiatie

(3 studiepunten)

Je leert kleuters op een speelse manier kennis maken met wiskundige activiteiten. Hoe kan je kleuters aan de slag laten gaan met meet- en telopdrachtjes? Je ontdekt dat wiskundige initiatie op alle mogelijke momenten van een klasdag aan bod kan komen.

Muzische vorming

(6 studiepunten)

Je leert muzische activiteiten ontwikkelen en begeleiden. Hoe ondersteun je de exploratiedrang van kinderen tijdens beeldende activiteiten? Hoe kan je kinderen zich laten inleven in een rol? Welke manieren zijn er om de muzikale ontwikkeling van kinderen te stimuleren? Hoe pak je een dansles voor kleuters aan?

Taal

(3 studiepunten)

Je maakt kennis met uiteenlopende manieren om kleuters te stimuleren in hun taalontwikkeling. Wat is goede kinderliteratuur en -poëzie? Hoe zorg je ervoor dat kleuters geboeid zijn door je verhaal? Hoe pak je een gesprek aan met de hele klasgroep?

Godsdienst

(3 studiepunten)

Je krijgt inzicht in de levensbeschouwelijke groei van kinderen en de manier waarop je deze kan bevorderen in de klas. Hoe pak je dat aan, een gebed of een bijbelverhaal? Hoe ga je aan de slag in een niet-katholieke basisschool?

Praktijklijn

15 studiepunten

Stage

De stage in de kleuterschool wordt geleidelijk opgebouwd. Je start met het meespelen en observeren in de verschillende klassen en eindigt met het volledig overnemen van een klas gedurende een week.

Leertrajectbegeleiding

In kleine groep sta je samen met je leertrajectbegeleider stil bij je leerproces. Je reflecteert over je stage-ervaringen, waardoor je kan groeien in je rol van kleuteronderwijzer. Je leertrajectbegeleider volgt je functioneren op stage van dichtbij op.

Didactisch atelier

Tijdens deze sessie wordt de brug gemaakt tussen de theorie en de praktijk. Je krijgt de kans om (in kleine groep) de noodzakelijke didactische vaardigheden in te oefenen.

Flex-weken:

  • Muzische instap
    Eerste onderdompeling in de muzische domeinen drama, beeld, beweging, muziek en media. Zelf ervaren & muzisch aan de slag gaan staan centraal. 
  • Taalactiveringsweek
    Tijdens de taalactiveringsweek leer je hoe je, de hele dag door, in uiteenlopende activiteiten, de taalontwikkeling van kleuters kan stimuleren.
  • Stagevoorbereidingsweek
    Wanneer je voor de eerste keer de klas een volledige week overneemt, krijg je uitgebreid de kans om je voorbereidend werk vooraf af te toetsen bij de lectoren op de hogeschool.

Tweede jaar

Conceptuele leerlijn

19 studiepunten

Thuis bij de kleuter

(4 studiepunten)

In dit vak wordt de focus gelegd op de thuiscontext van het kind. Je krijgt zicht op diverse opvoedingssituaties (bv. nieuw samengestelde gezinnen, adoptiegezinnen, gezinnen in kansarmoede, …) en ontdekt de manier waarop dit een effect heeft op de kleuters in de klas. Je ontdekt op welke manier er efficiënt bruggen kunnen gebouwd worden tussen het gezin en de school om samen met het gezin school te maken. Je krijgt handvaten aangereikt om te differentiëren in didactiek, inhoud, begeleiding ... 

Klasmanagement

(3 studiepunten)

In het vak Klasmanagement 2 bereiden we je voor om een groep kleuters op een soepele manier te leiden, waarbij je de zelfsturing van kinderen stimuleert en zo hun betrokkenheid en welbevinden bevordert. We scherpen je vaardigheden aan in het structureren van het klasgebeuren, een efficiënte tijdsplanning, een gerichte  administratie en een functionele klasinrichting. Concreet gaan we o.m. aan de slag op het vlak van instructies geven, expressie, omgaan met grensoverschrijdend gedrag en  kindvolgsystemen. Bovendien nemen we een kijkje buiten Vlaanderen: hoe verloopt het klashouden in andere landen?

Kleuters doen groeien

(3 studiepunten)

In Kleuters doen groeien 2 gaan we in op de groei die kleuters doormaken vanaf het ogenblik dat ze voor het eerst als peuter de school binnenkomen tot het moment dat de oudste kleuters klaar zijn om de kleuterschool achter zich te laten. Hierbij staan we stil bij de leeftijdsverschillen, maar ook bij het verschil in ontwikkelingsniveau tussen kleuters met eenzelfde leeftijd. Goed observeren, de beginsituatie correct inschatten , een aanbod uitwerken dat aansluit bij de zone van naaste ontwikkeling van elke individuele kleuter, differentiëren, enzovoort zijn thema’s die in dit OLOD een plaats krijgen.

Professionele identiteit / Religie, zingeving en levensbeschouwing

(3 studiepunten)

In professionele identiteit 2/RZL bouwen we voort op wat je reeds leerde in professionele identiteit 1. We focussen ons nu op de institutionele identiteit van scholen en kijken waar jij je het meest thuis zou voelen. Je zal hiervoor schriftelijk reflecteren en in gesprek gaan met verschillende onderwijspartners die samen het schoolbeleid uitstippelen.

De onderzoekende leraar

(3 studiepunten)

In onderzoeksvaardigheden 2 leer je op basis van een onderzoeksvraag een praktijkonderzoek plannen en onderzoeksdata verzamelen, analyseren en concluderen.  Dit vak bereidt je voor op de bachelorproef, het sluitstuk van je opleiding in het 3e jaar.

Partners in onderwijs

(3 studiepunten)

In Partners in onderwijs 2 leer je de bouwstenen van een brede school kennen. Wat houdt de brede leer- en leefomgeving van een kleuter in en wat is de meerwaarde van het samenwerken met de verschillende partners in onderwijs? Je leert initiatieven bedenken om de ouderbetrokkenheid te verhogen en leert formeel en informeel correct communiceren met ouders. Ook de samenwerking met de collega’s binnen het schoolteam komt aan bod, alsook de communicatie met externe partners (CLB, GON, logopediste, de stad, …). Je leert het professioneel samenwerken met de verschillende actoren binnen en buiten het schoolgebeuren optimaliseren met aandacht voor diversiteit.

Integrale leerlijn

24 studiepunten

Wereldoriëntatie

(3 studiepunten)

In het tweede deel van wereldoriëntatie verruimen we je blik op de wereld en de maatschappij. We bekijken globalisering, andersglobalisering en multiculturaliteit en hoe je rond deze begrippen kan werken in de kleuterklas. We zullen ook werken rond systeemdenken en de principes van omgevingsonderwijs. Tot slot gaan we dieper in op hoe je de natuur in de klas (en erbuiten) kan brengen door een groenere speelplaats te ontwerpen en rond buitenspelen te werken.

Beweging

(3 studiepunten)

Bij Beweging 2 focussen we op de neuro-motorische ontwikkeling van het kind. In het streven naar het bereiken van motorische doelen zoomen we in op schrijfdans en bewegingslandschappen. Specifiek de sociaal-emotionele ontwikkeling in gedachten houdend ervaren we de effecten van stoeispelen en van de bewegingspedagogiek van Veronica Sherborne. Tevens staan we stil bij de bewegingsexpressie van peuters / kleuters en overlopen we mijlpalen in watergewenning.

Wiskundige initiatie

(3 studiepunten)

Wiskundige initiatie 2 veronderstelt kennis van de wiskundige leergebieden classificeren, seriëren, getalbegrip, meten, ruimte en tijd (zie cursus Wiskundige initiatie 1). In dit vak leggen we het accent op het toepassen van deze leergebieden met oog voor differentiatie, wiskundige initiatie bij 2,5-jarigen, domeinoverkoepelende doelen, speelwerkbladen, winkelspel, …

Muziek

(3 studiepunten)

Je verwerft het inzicht en de vaardigheden om boeiende, gedifferentieerde en ervaringsgerichte muziekactiviteiten voor kleuters te ontwikkelen. Je creëert verschillende mogelijkheden om met kleuters muzikaal aan de slag te gaan, vertrekkend vanuit ieders talenten. Je verkent de raakvlakken met muzische en andere ontwikkelingsdomeinen.

Taal

(3 studiepunten)

In dit vak bouwen we voort op Taal 1. We breiden de basisvaardigheden die je daar leerde uit met de kennis en vaardigheden die je nodig hebt wanneer je een goede boekenhoek inricht, gerichte activiteiten organiseert na de analyse van een boek, een rollenspel begeleidt of vertelt, taalbeschouwende of talensensibiliserende activiteiten voorziet of taalspelletjes en talige tussendoortjes bedenkt. We werken opnieuw met de leerplannen Nederlands van de verschillende netten.

Godsdienst

(3 studiepunten)

In het tweede jaar willen we jullie verder bekwamen in het stimuleren van de levensbeschouwelijke, religieuze en godsdienstige groei van kleuters. Nu verleggen we onze focus en kijken we hoe we de levensbeschouwelijke diversiteit in de kleuterklas hierbij kunnen gebruiken. Uiteraard is het hierbij belangrijk om basiskennis te bezitten over het Christendom, maar zeker ook over het Jodendom en de Islam. Daarnaast staan we stil bij de thema’s rouw en verdriet en filosoferen met kinderen en willen we jullie handvaten aanreiken om om te gaan met moeilijke levensbeschouwelijke vragen van kinderen. Eindigen doen we met Kerstmis (en lichtfeesten), een kerkelijk feest waaraan we elk jaar opnieuw de nodige aandacht dienen te besteden en dit op maat van de verschillende leeftijdscategorieën.

Beeld

(3 studiepunten)

In Beeld 2 staat kunstbeschouwen met kleuters centraal. Met een kunstwerk als uitgangspunt leer je op een muzische manier beschouwen met kleuters. Geïnspireerd op een kunstwerk ontwikkel je beeldende verwerkingsactiviteiten. Vanuit de bouwstenen die je herkent in een kunstwerk leer je ook om didactisch materiaal te maken en hoekverrijking te voorzien. De nadruk wordt gelegd op het voorzien van sterke beeldende begeleidingsimpulsen met oog voor differentiatie. Binnen dit geheel krijgt het evalueren van beeldend werk met kleuters ook een plaats.

Media

(3 studiepunten)

In dit vak maak je kennis met media als vijfde muzisch domein. Er wordt vertrokken vanuit je eigen mediacompetenties om zo aan de slag te gaan met de leerplannen mediaopvoeding.

Praktijklijn

17 studiepunten

Stage

De stage in het tweede opleidingsjaar bestaat uit twee delen. In periode 1 en 2 worden studenten per twee gekoppeld aan één stageklas in een school met een hoog aantal SES-uren. In periode 3 en 4 nemen lopen studenten individueel stage in een andere klas of andere school.

Leertrajectbegeleiding

Reflectie is de motor tot het verwerven van de nodige basiscompetenties en attitudes als leerkracht.  Tijdens de sessies leertrajectbegeleiding, individueel of in kleine groep, helpt je leertrajectbegeleider je reflectievermogen verder te ontwikkelen.  We maken hierbij gebruik van de reflectiemethodiek Wanda, een waarderende praktijkanalyse. Je leert terugblikken op eigen ervaringen in je stage en initiatieven nemen om je handelen te optimaliseren. Door te reflecteren kun je je eigen stijl onderkennen, ontwikkelen en zicht krijgen op je sterke en zwakke punten.

Didactisch atelier

In het didactisch atelier krijgen studenten de kans om didactische vaardigheden in te oefenen in kleine groep onder begeleiding van een lector. Inhouden uit de les worden hier geconcretiseerd en vertaald naar de eigen (stage)klaspraktijk. Zo trachten we een brug te maken tussen de theorie (uit de conceptuele lijn) en de concrete voorbereiding en uitvoering van je stage. Tijdens het didactisch atelier ga je als student met je medestudenten actief aan de slag.

Flex-weken:

  • Boekenfeest
  • Internationalisering
    We trekken naar het buitenland om daar van de cultuur en het onderwijs te proeven. We bezoeken lerarenopleidingen en gaan zelf actief aan de slag in kleuterscholen. Uiteraard nemen we uitgebreid de tijd om de cultuur te verkennen en er staan ook outdooractiviteiten op het programma.

  • Keuzetrajecten
    Elke leerkracht is uniek, heeft zijn eigen kracht of specialiteit. Om je eigen sterktes uit te diepen bieden we keuzetrajecten aan. Het is echter ook mogelijk dat je je nog onzeker voelt op een bepaald gebied. Ook dan kan een keuzetraject redding bieden. Er is keuze tussen een aantal muzische trajecten, maar ook het werken aan zelfvertrouwen en zicht krijgen op jezelf behoren tot de mogelijkheden.

Derde jaar

Conceptuele lijn

33 studiepunten

Vloeiend van drie naar één

(4 studiepunten)

We streven een vloeiende overgang na van de derde kleuterklas naar het eerste leerjaar. Dit doen we zowel op pedagogisch-didactisch, als op organisatorisch vlak. We onderzoeken de eigenheid van 5-6-jarige kinderen. Je verwerft inzichten en vaardigheden in de methodieken van ontluikend en aanvankelijk lezen en schrijven, ontluikend en aanvankelijk rekenen en school(on)rijpheid. Tijdens de workshops maken jullie kennis met specifieke werkvormen en didactische materialen die de leerprocessen kunnen ondersteunen.

De basisschool

(4 studiepunten)

De ontwikkeling en begeleiding van kinderen (van 2,5 tot 12 jaar) is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van leerkrachten basisonderwijs. Een gezamenlijke aanpak op diverse domeinen (bv. taalbeleid, evaluatie, gezondheidsbeleid, communicatie, participatie, omgaan met diversiteit en kansarmoede,… etc.) is dan ook erg belangrijk. In dit OLOD onderzoeken we op welke manier een school een effectief beleid kan voeren in functie van deze basisschoolgedachte.Daarnaast verdiepen we ons in het opvoedingsconcept van de katholieke dialoogschool.

Zorg

(4 studiepunten)

Hoe ga je om met leer- en ontwikkelingsmoeilijkheden bij kinderen? Hoe vang je hen op bij verlies of verdriet? Je verkent heel wat mogelijkheden om in te gaan op extra zorgvragen van kleuters en leerlingen. Uiteraard staan we ook stil bij samenwerking met collega’s, ouders en externen in functie van de zorgvraag van een kind.

Visies op onderwijs

(3 studiepunten)

We verdiepen ons in verscheidene (alternatieve) visies op onderwijs en bekijken hoe onze persoonlijke visie op goed onderwijs zich hiertegenover verhoudt. Misschien wijzigt onze persoonlijke visie wel door de inspiratie die dit OLOD ons biedt.

Maatschappelijk engagement

(3 studiepunten)

In dit vak verruimen we ons maatschappelijk bewustzijn en versterken we onze burgerzin. Dit doen we door effectief maatschappelijk engagement op te nemen in uiteenlopende sectoren. In dit engagement oefenen we onze leiderschaps-, communicatie en teamwerkvaardigheden en –attitudes.

Keuzetrajecten

(9 studiepunten)

In het derde jaar ligt de klemtoon op 'zelfsturing door de student'. Dit betekent dat het aan jou is om te bepalen welke competenties je extra wil verbreden en verdiepen. Om deze competenties voor jezelf scherp te krijgen, sta je stil bij jouw interesses en bij de vele ervaringen die je hebt opgedaan tijdens je praktijk.

Je kiest voor 9 studiepunten 3 keuzetrajecten:

  • createch
  • religieuze diversiteit in Antwerpen
  • filosoferen met kinderen en jongeren
  • STE
  • zorg voor jezelf
  • ontwikkelingsbedreigde kinderen
  • kindertheater maken
  • animatie en multimedia met kinderen
  • stof en co
  • een trektocht door Lapland
  • proeven van de praktijk in het buitengewoon onderwijs of in een methodeschool
  • boekenfestival
  • taalinitiatie
  • ten oorlog!
  • ...

De onderzoekende leraar: bachelorproef

(6 studiepunten)

Je bachelorproef is samen met je eindstage de afronding van jouw opleiding tot leerkracht. Je vertrekt vanuit een zelfgekozen praktijkprobleem en werkt individueel een onderzoekstraject uit. Hierbij komen de onderzoekende houding en de onderzoeksvaardigheden uit het eerste en tweede jaar goed van pas. Je gebruikt de besluiten van je onderzoek om een innovatief didactisch of pedagogisch product uit te werken waarmee je in de praktijk aan de slag kan. Een ideale kans om je kunnen te tonen aan het werkveld. Dit opleidingsonderdeel is het sluitstuk van de leerlijn onderzoeksvaardigheden/de onderzoekende leraar.

Praktijklijn

27 studiepunten

Stage

Stage bestaat uit 2 grote delen. In het eerste deel ligt de nadruk op de overgang tussen kleuterschool en lagere school. Je gaat 2 weken in co-teaching met een medestudent, één week in de derde kleuterklas en één week in het eerste leerjaar. Daarna volgt nog een week individuele stage: studenten PBKO in de derde kleuterklas, studenten PBLO in het eerste leerjaar. De alternatieve stage geef je, in samenspraak met je leertrajectbegeleider, zelf vorm: in functie van je bachelorproef, eigen interesses (methodeschool, zorg, GON, …), of om de nodige competenties te verwerven in de derde kleuterklas of het eerste leerjaar als de eerste stage minder vlot verliep. 

Het tweede luik van de stage is de zelfstandige eindstage. Gedurende 6 weken neem je zelfstandig de klas over. Deze stage bereidt je voor op de overstap naar het werkveld.

Leertrajectbegeleiding

Vakbeschrijving nog niet beschikbaar

Didactisch atelier

Vakbeschrijving nog niet beschikbaar

Flexweek: L.O.-stage

Deze week neem je een deel van de job van de turnleerkracht van je stageschool over. Je geeft turnlessen aan de verschillende klasgroepen en begeleidt specifieke activiteiten zoals Sherborne, schrijfdans, relaxatie, watergewenning, etc. Halverwege de week word je op de hogeschool verwacht voor ondersteuning door lectoren beweging.

Flexweek: Culturele activiteiten en een muzische verwerking met kleuters

Deze week trekken we erop uit. We laten de campus achter ons en laten ons helemaal onderdompelen in de muzische wereld. We vragen ons af hoe je culturele uitstappen met kleuters zinvol en leerrijk kan verwerken via muzisch geïntegreerde activiteiten.

Flexweek: EHBO

We gaan dieper in op de verzorging van allerlei kleine (en ook minder kleine) ongevalletjes. Als je slaagt voor het examen kan je bovendien de trotse bezitter worden van de brevetten 'eerste hulp' en 'helper'.

Flexweek: Aan het werk

Tijdens deze week blikken we vooruit naar jullie ‘instap’ in de job. We verwerven vaardigheden om te solliciteren en hebben het over de beruchte ‘praktijkschok’. Daarnaast krijgen jullie alle informatie die nodig is om vlot te kunnen starten als leerkracht.

Internationalisering

Internationalisering

In je laatste jaar kan je er voor kiezen om naar het buitenland te gaan, voor 3 maanden (20 studiepunten) of 5 maanden (30 studiepunten).

Je gaat studeren aan een Europese partner-hogeschool als Erasmus-student of je doet een zuidstage in een derdewereldland. Je ontwikkelt je interculturele competenties en wordt deel van een internationale community, je verlegt je eigen grenzen en draagt bij aan de opbouw van een gemeenschap. Je bent verantwoordelijk voor een vlot verloop en organisatie van je buitenlands traject en wordt daarbij ondersteund door het Anker Internationalisering van de opleiding.

Studiepunten drukken de studieomvang van elk vak uit: één studiepunt stemt overeen met 25 à 30 uren studie. Gemiddeld heb je 22 contacturen per week. (Een contactuur is een uur dat je op de campus met het opleidingsonderdeel bezig bent.)

Deze lessentabellen zijn ter informatie voor studiekiezers. Om ze overzichtelijk en leesbaar te houden, hebben we sommige vakken gebundeld en benamingen gewijzigd. Ze kunnen afwijken van de actuele lessentabellen en vormen geen rechtsgrond.