Migratie en niet-begeleide minderjarige vluchtelingen anno 2017: vanzelfsprekend?!

Studiedag op donderdag 19 januari 2017

Ondanks dat instroom van niet-begeleide minderjarige vluchtelingen in België al teruggaat tot in de vorige eeuw, veranderde het landschap voor de minderjarige nieuwkomer grondig afgelopen jaar. Op korte tijd kwamen meer dan 3000 niet-begeleide minderjarige vluchtelingen toe in België.

Hoe gaat onze samenleving om met deze migratiestroom? Wat is de impact van een migratieproces op jongeren zelf? Welke begeleiding staat hiertegenover? Wat zijn de ervaringen in het werkveld? Wat beleeft de begeleider? Wat beleeft de minderjarige nieuwkomer? Wat gaat goed en wat zijn de noden? En hoe vanzelfsprekend is dit alles?

Tijdens deze dag geven we het woord aan diverse mensen uit verschillende sectoren die expertise hebben betreffende het thema ‘migratie’ en het begeleiden van jongeren en meer specifiek niet-begeleide minderjarigen. We blikken terug op het uitzonderlijk jaar 2016 en kijken vooruit wat dit betekent voor 2017 en de komende jaren.

Doelstelling

Inspiratie en kennis verspreiden inzake:

  • De impact van mondiale migratie op niveau van de samenleving alsook voor de nieuwkomer.
  • Verkennen van het cliënt-begeleidersysteem : de beleving van de hulpverlener én de beleving van de niet-begeleide minderjarige vluchteling.

Terugblik en vooruitblik betreffende de noden binnen de verschillende sectoren en bijhorende aanbevelingen voor het beleid.

Over wie?

Niet-begeleide minderjarige vluchtelingen

Voor wie?

Opvoeders, sociaal werkers, leerkrachten, psychologen, orthopedagogen, jeugdwerkers, studenten ...

Programma

08.00 – 09.00 u.: Onthaal met koffie

09.00 – 09.10 u.: Opening

Katrien Verlinden, opleidingshoofd Professionele bachelor Orthopedagogie, Karel de Grote Hogeschool

09.10 – 09.40 u.: Stand van zaken over de actuele instroom van niet-begeleide minderjarigen in België

Eveline Moulart, Attaché bij de Cel NBMV, Fedasil
Fedasil biedt ons een stand van zaken over de actuele instroom van niet-begeleide minderjarigen in België. Daarnaast verduidelijkt zij het opvangtraject en de begeleiding die aangeboden wordt door Fedasil, alsook de screening en doorverwijzing van de meest kwetsbare jongeren naar een aangepaste plaats.

09.40 – 09.45 u.: Intermezzo

9.45 – 10.30 u.: Superdiversiteit. Een realiteit voor samenleving én nieuwkomers

Meryem Kanmaz, doctor in de politieke en sociale wetenschappen
Het migratieverhaal en de harde realiteit van het land dat ontvlucht werd is één ding, het opnieuw beginnen nog een ander. Complexer wordt het als de nieuwe samenleving feitelijk superdivers is. Superdiversiteit vormt niet enkel een uitdaging voor de ontvangende samenleving, ook voor nieuwkomers is het doorgaans een volledig nieuwe realiteit.
Nieuwkomers komen zelf immers ook doorgaans uit 'meerderheidsculturen'. Welke uitdagingen en svalkuilen ontmoeten de niet-begeleide minderjarige vluchtelingen, maar ook de begeleidende professionals, rekening houdende met de superdiverse realiteit?
Meryem Kanmaz is doctor in de politieke en sociale wetenschappen en volgt sinds jaren het debat over samenleven in (super)diversiteit op de voet op. Ze publiceerde o.a. het boek Islamitische Ruimtes in de Stad, over gebedsruimtes en moskeeën in Vlaanderen.

10.30 – 11.00 u.: Koffiepauze

11.00 – 11.05 u.: Intermezzo

11.05 – 11.20 u.: Geen medelijden, wel empathie. Wir schaffen das en dan begint het pas.

Geertrui Serneels, coördinator Solentra en psycholoog van het jaar 2016, of vertegenwoordiger Solentra
Migratie en de aanpassing aan een nieuwe cultuur en maatschappij brengen veel onzekerheden met zich mee. De weg naar maar ook de weg in de hulpverlening is niet altijd gemakkelijk te bewandelen, zowel voor niet-begeleide minderjarige vluchtelingen als de hulpverlener zelf. Het team van Solentra gaat deze uitdaging duidelijk aan.
Solentra staat voor 'Solidariteit en Trauma' en geeft diagnostische, therapeutische en netwerkversterkende ondersteuning aan vluchtelingen, migrantenkinderen en hun families.

11.20 – 11.35 u.: Cohousing and Case management for Unaccompanied young adult Refugees in Antwerp

Jolien De Crom, medewerker CURANT
Recent is OCMW Antwerpen gestart me een cohousingproject voor niet-begeleide jongvolwassen vluchtelingen en jonge Vlamingen. Deze duo's zullen in 75 woningen gaan samenleven waarbij de integratie en de zelfredzaamheid van de vluchteling vergroot zal worden.
Jolien De Crom, medewerker van CURANT, komt meer uitleg geven over de aanzet en doelstelling van dit project.

11.35 – 12.25 u.: Keuze uit twee parallel sessies:

Parallelsessie 1: Opvoeden in een multiculturele wereld
Hans Van Crombrugge, hoofdlector Pedagogiek, Kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen, Odisee Hogeschool te Brussel
Mensen ondersteunen bij die opvoeding is ook een uitdaging. Het is dan ook opdracht samen na te denken over hoe opvoeden, hoe ouders ondersteunen en hoe professionals vormen om deze uitdagingen aan te gaan.
In onze lezing zullen we ingaan op de verschillende aspecten en dimensies van deze vragen naar competent opvoeden in een multiculturele superdiverse samenleving.
Hierbij zullen twee specifieke thema's een rode draad vormen:

  • Cultuursensitiviteit  is niet voldoende: we hebben nood aan cultuur- en diversiteitscompetent handelen.
  • In onze zogenaamde geseculariseerde samenleving is er een grote handelingsverlegenheid inzake levensbeschouwelijke diversiteit: wat als religie geen privé-zaak (meer) is?

Hans Van Crombrugge is als hoofdlector Pedagogiek verbonden aan het Kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen van Odisee Hogeschool te Brussel. Promoveerde aan de KU Leuven, was assistent bij de afdeling Sociale en Gezinspedagogiek van de KU Leuven en doceerde aan de UGent. Een van de onderzoekslijnen betreft (religieuze) levensbeschouwing en (gezins)opvoeding, met bijzondere aandacht voor islamitisch pedagogische theorievorming.

Parallelsessie 2: Nood aan ruimte in een vreemde omgeving
Redouane Ben Driss, psycholoog, CGG Brussel
De essentie van de lezing  is om naar de belevenissen, het migratieverhaal en de culturele achtergrond te luisteren van jongeren uit een ander land. De eerste bezorgdheid is om een affectieve veilige ruimte te creëren om op die manier hen te helpen zich open te stellen, of om uit hun rouwproces te komen, en hun traumatische ervaring een plaats te geven in een omgeving die hen vreemd kan lijken. Daarnaast proberen we inzicht te krijgen in de ouderrelatie, die de facto vanop een afstand gebeurt, en hun relatie met het land waarin ze op dit moment leven.
Redouane Ben Driss is psycholoog-psychotherapeut, en verbonden aan CGG Brussel, Steunpunt Cultuursensitieve Zorg Brussel.

12.25 – 13.25 u.: Broodjeslunch

13.25 – 13.30 u.: Intermezzo

13.30 – 14.20 u.: Werken met een diversiteit van kinderen en jongeren: reflecties rond identiteit en 'belonging'

Winny Ang, kinder-en jeugdpsychiater 't_verhaal/ DVC Sint-Jozef/ onderwijsassistent Universiteit Antwerpen
In deze lezing wordt stilgestaan bij één van de belangrijkste ontwikkelingstaken van kinderen: de identiteitsontwikkeling. Identiteit heeft verschillende dimensies die met elkaar op dynamische manier met elkaar blijven interageren. Etnische / culturele identiteitsvorming is één dimensie die voor een diversiteit van kinderen en jongeren vaak voor een extra uitdaging zorgt. Het is een zoektocht die constant beïnvloed wordt door de complexe wereld waarin we leven. Het gevoel van 'belonging' speelt een grote rol in het welbevinden en de persoonlijke ontwikkeling van mensen. Aan de hand van praktijkervaringen wordt deze fascinerende zoektocht belicht.
Winny Ang werkt als kinder-en jeugdpsychiater in Antwerpen. Tevens behaalt ze een MSc in Transcultural Psychiatry (Mc Gill University, Canada).

14.20 – 14.25 u.: Intermezzo

14.25 – 15.45 u.: Panelgesprek

Migratie en niet-begeleide minderjarige vluchtelingen anno 2017: vanzelfsprekend?! Terugblik en vooruitblik betreffende de noden binnen de verschillende sectoren en bijhorende aanbevelingen voor het beleid.

  • Moderator: Sultan Balli, psychologe en docent, Karel de Grote Hogeschool
  • Ruth Kusé, coördinator OTA Antwerpen
  • Hanne Schoofs, medewerker Joba Vluchtelingenwerking voor Jongeren
  • Mieke Goris, erkend voogd Dienst Voogdij
  • Bart Vanhaverbeke, stafmedewerker en teamcoach Pleegzorg Provincie Antwerpen
  • Hamid Hisari, Intercultureel bemiddelaar, CAW Noord-West-Vlaanderen

15.45 – 16.00 u.: Slotwoord

David Lowyck, directeur Minor-Ndako

Expo: TonTotem - JouwTotem

Dit project werd gerealiseerd tijdens een workshop beeldende kunst in het Fedasilcentrum van Neder-over-heembeek, geleid door la Boite Magique. Elke jongere mocht een totem in hout creëren, waarbij de jongere zelf de vorm koos, alsook wat hij of zij wou verbeelden, vertrekkende vanuit zijn land van herkomst komende tot een voorstelling of verwijzing die van waarde is voor de jongere zelf.

Intermezzo's

Shaka Shams is een 16 jarige mc/poet uit Antwerpen. Bekend met veel sub-genres van hip hop zoals old skool, soulection, trap en boom-bap. Hij controleert en transformeert de machtige warrior ability van zulu in creativiteit  en laat je het echte leven realiseren tegelijk ook een goed gevoel geven.

Mitxelena is een rapper/muzikant van 21 jaar, geboren te Mortsel en wonende in Antwerpen. Hij houdt zich bezig met verschillende genres muziek en is vooral bezig met de boodschap in zijn teksten die vaak gaan over zelfreflectie en hoe hij in het leven staat. Hij is de laatste tijd bezig aan een project met producer Tusais en doet mee aan het Violencia project over zinloos geweld, ook vind je hem terug in cyphers en bij open mics.

Wanneer en waar?

  • Wanneer? Donderdag 19 januari 2017

  • Waar? Karel de Grote Hogeschool, campus Zuid

Prijs

Deelnemen aan de studiedag “Migratie en niet-begeleide minderjarige vluchtelingen anno 2017: vanzelfsprekend?!” kost 80 euro per persoon.

Broodjeslunch is inbegrepen in de prijs. Gelieve de deelnameprijs ten laatste 2 weken voor aanvang van de studiedag over te schrijven op volgend rekeningnummer:

  • IBAN BE69 4029 2500 0178
  • BIC KREDBEBB
  • t.a.v. Karel de Grote Hogeschool, Brusselstraat 45, B-2018 Antwerpen
  • met vermelding van "studiedag migratie en NBMV, de datum en de naam van de deelnemer"

De inschrijvingen zijn afgesloten.

Meer info?

  • Vragen over de inhoud:
    Lea Van Litsenborgh, docent en opdrachthouder ‘Transculturele Uitdagingen over Grenzen’, opleiding PB Orthopedagogie-Toegepaste Jeugdcriminologie, departement Sociaal-Agogisch Werk lea.vanlitsenborgh@KdG.be, T +32 3 613 12 68, Mobiel T +32 487 33 61 81

  • Praktische vragen:
    Joy Dombrecht, eventplanner, dienst onderzoek en maatschappelijke dienstverlening, mdo.events@KdG.be, T +32 3 613 13 29