Maatschappelijk Werk

Profiel

Je profiel

• Je hebt een brede kijk op mens en maatschappij.
• Sociale problemen laten je niet koud en je voelt een engagement om hiermee aan de slag te gaan. Hierbij kijk je niet enkel naar problemen.
• Je slaagt er vooral in om de krachten en mogelijkheden die mensen hebben te detecteren en verder te ontwikkelen.

Je opleiding

• Je begint met een grondige studie van basiswetenschappen zoals sociologie en psychologie.
• Je maakt kennis met een brede waaier van voorzieningen sociaal werk.
• Je ontdekt hoe de sociale zekerheid in ons land precies in elkaar zit.
• Naast die kennis verwerf je ook steeds meer sociale vaardigheden.
• Al vanaf het eerste jaar oefen je in kleine groepen op belangrijke communicatieve vaardigheden zoals actief luisteren, observeren en vragen stellen.
• Tijdens de stages in het tweede en derde jaar komt dat je zeker van pas. In totaal breng je 25 weken door op de werkvloer, van dichtbij begeleid door je docenten en stagebegeleiders. Zo leer je de sociale sector van binnenuit kennen.
• In het derde jaar kies je gericht je specialisatievakken.

Rudy Verhoeven is opleidingshoofd van de professionele bachelor in het Sociaal Werk.

Je toekomst

Overal waar jongeren en volwassenen hulp, begeleiding of dienstverlening zoeken, kan jij terecht.

• In een OCMW kan je aan de slag met armoedeproblematiek.
• Vanuit een CLB stuur je studenten de juiste richting uit.
• Bij de politie of in justitiehuizen begeleid je daders en slachtoffers van misdrijven.
• Je steunt gezinnen in opvangcentra en ziekenhuizen
• ...

Je job vraagt veel engagement en energie, maar je haalt er ook heel veel voldoening uit.

Verwante opleidingen

• Geriatrische Verpleegkunde
• Kunst- en Cultuurbemiddeling
• Leraar Secundair Onderwijs: Project Algemene Vakken
• Pedagogie van het Jonge Kind
• Personeelswerk
• Psychiatrische Verpleegkunde
• Sociaal-Cultureel Werk
• Sociale Verpleegkunde
• Sociaal-Juridische Dienstverlening / Maatschappelijke Advisering
• Ziekenhuisverpleegkunde

Lessentabel

Eerste jaar

Tweede jaar

Derde jaar

* In de tweede kolom vind je het aantal studiepunten. Die drukken de studieomvang van elk vak uit: één studiepunt stemt overeen met 25 à 30 uren studie.
** Je kiest 1 van deze 2 vakken.
Gemiddeld heb je 20 contacturen per week. (Een contactuur is een uur dat je op de campus met het opleidingsonderdeel bezig bent.)
Dit is de lessentabel van het lopende academiejaar 2011-2012. Wijzigingen zijn nog mogelijk.

Onderwijsaanpak

Van breed naar steeds dieper

Het eerste jaar is gemeenschappelijk voor alle studenten in de bacheloropleiding Sociaal Werk. Je hebt immers nood aan een brede en stevige basis. Die bouw je op door een optimale mix van theorie en praktijk.

• Je komt al meteen in een leergroep terecht: een groep van slechts 16 studenten, heel divers, waarin je voluit oefent en experimenteert.
• Je leert er absoluut noodzakelijke vaardigheden.
• Je werkt er aan houdingen die je als toekomstig sociaal werker niet kan missen.
• Je legt er snel de eerste contacten met het werkveld en zo oriënteer je je stilaan in de sociale wereld.

Pas in het tweede jaar kies je een specialisatie. En die verdiep je doorheen de rest van je studietraject.

Van begeleid naar steeds zelfstandiger

Je docenten en studiebegeleiders sturen je vooral bij de start. Gaandeweg neem je zelf steeds meer verantwoordelijkheid op.

Tijdens je stages staan je mentor en je stagebegeleider voor je klaar. Na 24 weken stage ben je er helemaal klaar voor: je gaat je eerste job tegemoet!

Overzichtelijk parcours

1 academiejaar = 4 perioden
1 periode = 6 weken, telkens afgesloten met een evaluatieperiode van 2 weken

Voordelen?

• Spreiding van de studielast
• Versterking van de planningsvaardigheden
• Duidelijke afbakening van de leerstof en snelle feedback.

Vakbeschrijving

Eerste jaar

Beroepsgerichte wetenschappen

• Communicatie en observatie
  Je oefent communicatieve basisvaardigheden in: observeren en interpreteren, non-verbaal communiceren, luisteren, samenvatten, vragen stellen, concretiseren en feedback geven.
• Groepsdynamica en sociale psychologie
  Je onderzoekt hoe mensen zich gedragen als ze in groep zijn. Je vraagt je af in welke mate de aanwezigheid van anderen hun handelingen beïnvloedt. Daaruit trek je concrete lessen voor je latere beroepsleven.
• Schrijven
  Je leert lezersgericht schrijven met zorgvuldig opgebouwde en gestructureerde teksten – uiteraard zonder fouten. Je leert ook modern, zakelijk en efficiënt communiceren.
• Sociale zekerheid en sociale bijstand
  Je bestudeert de basisprincipes, rechtsregels en geschiedenis van onze sociale zekerheid. Je hebt daarbij ook aandacht voor de geldstromen en de administratieve organisatie van het systeem.
• Statistiek en inleiding in sociaal onderzoek
  Je maakt kennis met verschillende methoden van sociaalwetenschappelijk onderzoek: vragenlijsten, dataverzameling, empirisch onderzoek, ... Je leert je gegevens ook statistisch correct interpreteren.

Verkenning in het werkveld

• Sociaal werk
  Je maakt kennis met de verschillende afstudeerrichtingen in je bacheloropleiding en leert een gefundeerde keuze maken.
• Sociale kaart
  Je brengt de verschillende instellingen, organisaties en voorzieningen van het sociale werkveld in kaart: sociale huizen, OCMW's, algemeen welzijnswerk, bijzondere jeugdbijstand, Kind en Gezin, vakbonden, ...

Training

• Beroepspraktijk
  Je oefent op je vaardigheden als sociaal werker: observatie, communicatie, groepsdynamica, schriftelijke vaardigheden, ...

Wetenschappen

• Economie
  Je bestudeert de belangrijkste micro- en macro-economische begrippen, werpt een blik op het geld- en kredietwezen, en verdiept je in de geschiedenis van het economische denken.
• Filosofie
  Je focust op de relatie tussen wijsheid en geluk. Vanuit die invalshoek bestudeer je een hele reeks filosofen uit de oude en moderne tijden. Je past hun inzichten ook toe op praktische dilemma's van vandaag.
• Politieke en sociale geschiedenis
  Je bestudeert de sociaaleconomische, culturele en politieke wortels van onze hedendaagse samenleving vanaf de afbrokkeling van het Ancien Régime. Je eindigt met de val van de muur en 9/11.
• Psychologie
  Je kijkt naar relevante psychologische begrippen voor de praktijk van sociale werkers: intelligentie, persoonlijkheid, waarneming, leren, motivatie en emotie. Je bestudeert ook een reeks therapeutische modellen.
• Recht
  Hoe ziet het Belgische rechtssysteem eruit? Welke rechtbanken en hoven zijn bevoegd? Welke rechten en plichten hebben burgers in ons land? En hoe veranderen die na een huwelijk of een geboorte?
• Sociologie
  Je bekijkt de sociologische theorieën, modellen en stromingen door de praktische bril van je latere beroep als sociaal werker.

Tweede jaar

Stage

• Stage
  Je draait negen weken mee in het werkveld van kunst- en cultuurbemiddeling. Daar leer je van mensen uit de praktijk.

Beroepsgerichte wetenschappen

• Aanvullende uitkeringen sociale bijstand
  Je onderzoekt de sociale regelgeving voor werknemers: ziekte- en invaliditeitsverzekering, gezondheidszorg, gezinsbijslag, inkomensgarantie voor ouderen, tegemoetkomingen aan personen met een handicap, ...
• Algemeen welzijn
  Je bestudeert de activiteiten en initiatieven van het algemeen welzijnswerk en van de OCMW's. Je leert beide sectoren kennen als je broekzak.
• Loonvervangende uitkeringen
  Je bestudeert de reglementering die geldt voor werklozen, gepensioneerden, vaders en moeders van pasgeboren kinderen, zieken en invaliden. Je leert welke uitkeringen er zijn en hun bijbehorende voorwaarden.
• Maatschappelijk werk
  Je ontdekt wat je rol als maatschappelijk werker straks inhoudt. Je bestudeert hoe die taak door de jaren heen veranderd is, terwijl de doelstellingen en waarden altijd dezelfde bleven.
• Methoden van het maatschappelijk werk
  Je krijgt een brede kijk op de manier waarop maatschappelijke werkers fungeren. Je bestudeert verschillende methoden aan de hand van cases.
• Sociaalwetenschappelijk onderzoek
  Je maakt kennis met praktijkonderzoek in je sector. Je ontdekt hoe je doelstellingen formuleert, data verzamelt en gegevens analyseert. Je legt ook de brug tussen onderzoek en sociaal werk in het veld.
• Werken aan verandering in de samenleving
  Als sociaal werker ben je voortdurend bezig met 'verandering'. Daarom bestudeer je tijdens het tweede en derde jaar de gevolgen van individuele evoluties en veranderingen op niveau van organisaties en overheden. Altijd met de blik op de praktijk gericht.

Training

• Gespreksmethodieken in de hulpverlening
  Je leert hoe je een degelijk en constructief gesprek voert. Je ontdekt het belang van actief luisteren, vragen stellen, parafraseren en samenvatten. Je leert ook hoe je slecht nieuws het best brengt.
• Vergaderen
  Je scherpt je vergadertechnieken aan: een duidelijke agenda opmaken, debatten leiden, notities maken, besluiten formuleren en verslagen opstellen.

Seminarie

• Seminarie
  Je richt je pijlen op een specifiek onderzoeksthema in je studie. Daarover formuleer je een relevante probleemstelling en zoek je naar kwalitatief hoogstaande bronnen. Je schrijft het geheel uit in een paper.

Toegepaste wetenschappen

• Actuele politieke vraagstukken
  Je gaat diep in op een reeks politieke twistappels. Die kader je in een breder geheel en onderzoek je tot op het bot via politieke debatten en studie van de achterliggende ideologieën.
• Deontologie
  Je gaat na welke morele dilemma's je werk als maatschappelijk assistent kenmerken. Die vraagstukken leer je oplossen met een duidelijke argumentatiestructuur.
• Gezondheid, ziekte en handicap
  Je kijkt naar het gezondheidsbeleid en de gezondheidszorg in België en Vlaanderen. Je bestudeert ziektesymptomen en hebt aandacht voor bijzondere doelgroepen. Je onderzoekt hoe het zit met patiëntenrechten.
• Ontwikkelingspsychologie
  Je bestudeert hoe taal zich ontwikkelt bij mensen en hoe ze sociaal en moreel gedrag aanleren. Je kijkt ook naar kennisvergaring, emotionele groei en naar de verwerving van moraliteit.
• Thema's uit het recht
  Je verdiept je in mensenrechten en de uitzondering van het strafrecht. Je onderzoekt hoe het afstammingsrecht in elkaar zit, en werpt een blik op consumentenrecht en collectieve schuldenregeling.
• Religie, zingeving en levensbeschouwing
  Je bestudeert het begrip religie als taalkundig en sociologisch fenomeen. Je zoomt in op de relaties en verschillen tussen westerse en oosterse religies en kijkt naar een reeks actuele thema's, zoals racisme en multiculturaliteit.

Derde jaar

Stage

• Stage
  Tijdens het derde jaar nemen je eigen verantwoordelijkheden toe. Dan loop je liefst zestien weken stage.

Internationaal

• Internationale studiereis
  Je zet zelf een internationale studiereis op poten naar instellingen in het buitenland. Zo kun je je toekomstige werksituatie beter inschatten.

Beroepsgerichte wetenschappen

• Gezin en relaties
  Je bestudeert maatschappelijke evoluties en actuele tendensen met betrekking tot gezin en relaties. Je onderzoekt welke rol gezinsaspecten spelen bij de aanpak van sociale problemen en welke juridische gevolgen ze hebben.
• Jeugdwelzijnswerk
  Je maakt kennis met minderjarigen als cliënt. Wat is hun rechtspositie? Wanneer moet jij als maatschappelijk werker ingrijpen? Welke doorverwijsinstellingen bestaan er in Vlaanderen?
• Psychopathologie
  Nog aan te vullen
• Duurzame ontwikkeling
  Nog aan te vullen
• Justitie en strafprocesrecht
  Je komt als maatschappelijk assistent geregeld in aanraking met delinquenten. Daarom is het belangrijk dat je het strafrechtssysteem goed begrijpt. Je kijkt bovendien verder dan de rechtsregels, en bestudeert ook de hulp- en dienstverlening voor daders en slachtoffers.
• Sociale economie
  Je kijkt naar de Vlaamse arbeidsmarkt en het Vlaamse arbeidsbeleid. Je focust op de groeiende sector van de sociale economie, bestudeert verschillende vormen van arbeidstrajectbegeleiding en staat stil bij de rol van de VDAB.
• Sociale huisvesting en huurwetgeving
  Je werpt een blik op de Vlaamse woningmarkt en het Vlaamse woonbeleid. Daarin heb je bijzondere aandacht voor sociale huisvesting, asielcentra en de rol van huisjesmelkers. Je verdiept je ook in de relevante rechtsregels.

Training

• Hulpverlening
  Je versterkt je competenties als maatschappelijk werker tijdens oefengesprekken. Daarbij houd je rekening met je specifieke taak en je deontologische verplichtingen.
• Begeleiding van groepen
  Je maakt kennis met educatieve processen voor groepen adolescenten en volwassenen. Je rol als begeleider leer je via rollenspelen en simulaties.
• Conflicthantering en onderhandelen
  Via praktijkgevallen leer je omgaan met agressie en conflicten. Je versterkt ook je onderhandelingsvaardigheden.
• Interculturele competenties
  Je leert anders kijken naar culturele verschillen door je referentiekader te verbreden. Je maakt kennis met begrippen als cultuurevolutie, cultuurrelativering, omgekeerd etnocentrisme en multiculturaliteit.

Project

• Werken aan een case uit een reële beroepscontext
  Je werkt samen met je collega-studenten een vormingsactiviteit uit in opdracht van een organisatie uit het werkveld. Dat doe je heel gestructureerd, volgens een projectplan en een draaiboek. Je voert de activiteit zelf ook uit.

Toegepaste wetenschappen

• Denkkaders over diversiteit
  Diversiteit behoort voor een sociaal werker tot de orde van de dag. Daarom moet je vertrouwd zijn met begrippen als kansengelijkheid en discriminatiebestrijding. Je leert via concrete praktijkvoorbeelden.

Scriptie

• Scriptie
  Je kiest een eigen thema uit je vakgebied dat je tot op het bot uitwerkt. Je voert diepgravend wetenschappelijk onderzoek, verzamelt, verwerkt en interpreteert data, en schrijft een heldere scriptie met een duidelijke conclusie.

Verkort traject

Als je reeds een diploma hoger onderwijs behaalde, bieden we je de mogelijkheid tot een verkort studietraject.

Download het overzicht met de verkorte studietrajecten 'Sociaal Werk'.