Innovatieve methodologie van textuurmodificatie van warme maaltijden, met integratie van het korte-keten-principe, voor patiënten met slikproblemen

Slikproblemen zijn aandoeningen die het slikken van vloeistoffen of vast voedsel moeilijk of zelfs onmogelijk maken. Bij slikproblemen lijdt het slikmechanisme onder een verminderde beweeglijkheid of stijfheid, waardoor de voeding in de mond of keel tijdelijk blijft staan of vroegtijdig overloopt naar de luchtweg. Hierdoor treedt verslikken op wat kan leiden tot longontstekingen. Risicopopulaties zijn onder meer oudere volwassenen of patiënten na een acute beroerte (65-81%), gehospitaliseerde patiënten (30%), rusthuisbewoners (75%) en personen met een progressieve neurologische aandoening zoals de ziekte van Parkinson (20-40%) en multiple sclerose (30%). Patiënten met slikproblemen hebben moeite met eten, eten trager en gaan daardoor vaak minder eten. Naast risico op longontsteking hebben deze patiënten daardoor ook risico op malnutritie.

Omwille van de hoge prevalentie en de ernst van de co-morbiditeiten is het belangrijk om tijdig de symptomen van een slikprobleem te onderkennen en aan te pakken. Bij die aanpak hoort het aanbieden van maaltijden in aangepaste consistentie. Het bereiden en aanbieden van dergelijke maaltijden stelt echter problemen in de praktijk. Richtlijnen die gebruikt w orden voor de bereiding van aangepaste maaltijden voor patiënten met kauw -slikproblemen staan vermeld in onder meer het "International Dysphagia Diet Standardisation Ininiative (IDDSI) (iddsi.org). In de praktijk laten deze richtlijnen echter nog te veel interpretatie toe waardoor de continuïteit in de aangepaste consistentie niet gegarandeerd kan w orden. Dit is uiteraard in het nadeel van de patiënten. Het doel van dit project is maaltijden leveren in een gegarandeerde en constante viscositeit, textuur en temperatuur op maat van de individuele patiënt met kauw - slikproblemen. Daarbij beperken we ons voorlopig tot de dagelijkse warme maaltijd. Voor deze bereidingen maken we gebruik van grondstoffen uit landbouw, tuinbouw, veehouderij uit de regio (korte ketenprincipe). Verder gebruiken we het indikkingsmiddel Resource Thicken Up Clear, van producent Nestlé. In het ChefsFoodLab hebben w e meerdere indikkingsmiddelen getest. Thicken Up Clear blijkt voor onze toepassing het meest geschikt omdat het geen invloed heeft op smaak en geur, amylase-resitent (speeksel) is, stabiel is in tijd en ook stabiel bij verschillende temperaturen zowel onder nul als bij 60 à 70 °C.

Beoogde output:

  • maaltijden op maat gesneden van individuele patiënten met een slikprobleem
  • maaltijden in aangepaste consistentie, met respect voor keuze van ingrediënten door de 
  • patiënt
  • gemeten continuïteit in viscositeit, textuur en temperatuur
  • gemeten afname in slikincidenten
  • gemeten effect op hoeveelheid voedselinname
  • gemeten effect op tevredenheid, quality of life

Contact

Bart Geurden
bart.geurden@kdg.be  
+32 486 67 80 97

Prof. Dr. Gwen Van Nuffelen 

  • Financiering: Impulssubsidie voor innovatieve projecten zorg-innovatie, -economie en arbeid; Provincie Antwerpen
  • Duur onderzoek:  1 jaar
  • Projectpartners: 
    • Universitair Ziekenhuis Antwerpen
    • Expertisecentrum Primaire Voedingszorg 
    • ChefsFoodLab