SES peuters: hoge betrokkenheid bij peuters met lage SES

Dit project start vanuit de vaststelling dat we er in het Vlaamse kleuteronderwijs te weinig in slagen om het aanbod en de begeleiding te laten aansluiten bij de leefwereld van kinderen uit lagere sociaal-economische milieus. Dit resulteert op latere leeftijd in een prestatiekloof met kinderen uit hogere sociaal-economische milieus. Naar aanleiding van de zoektocht om de kwaliteit van het onderwijs in de kleuterklas te verhogen ontwikkelde de lerarenopleiding kleuter­onderwijs van de Karel de Grote Hogeschool het Stappenplan Ervaringsgerichte Praktijk.

Eén van de cruciale stappen uit dit plan bestaat uit het samen met de kinderen verkennen van het belangstellingscentrum (BC). Dit is een thema waarover de kinderen leren, bijvoorbeeld ‘bloemen’. Tijdens de BC-verkennende activiteit onderzoekt de kleuteronderwijzer wat het belangstellingscentrum betekent voor de groep, wat ze willen te weten komen over bloemen en wat willen ervaren, bijvoorbeeld zelf zaaien. Op basis van deze BC-verkenning ontwikkelt de kleuteronderwijzer een aanbod op maat. Het doel van deze werkwijze is het bevorderen van de betrokkenheid om zo te komen tot fundamentele ontwikkeling van alle kinderen.

Het format van de BC-verkennende activiteit werd in voorgaand praktijkonderzoek geoptimaliseerd om 4- en 5-jarige kleuters met een lage socio-economische status (SES) te bedienen. Dit format is echter niet hanteerbaar in een peuterwerking. Een meer gericht design aansluitend op de ontwikkeling van 2.5—3-jarigen is noodzakelijk.

In dit onderzoek wensen we het optimale format voor een BC-verkenning bij peuters en in het bijzonder  deze met een lage SES, vorm te geven. Dit doen we aan de hand van design based research. Concreet betekent dit dat ervaren kleuteronderwijzers een aantal keer een BC-verkenning uitvoeren, daarna gezamenlijk terugblikken en aanpassingen aanbrengen i.f.v. de specifieke doelgroep. Deze cyclus van verbetering wordt begeleid en gemodereerd door het team van onderzoekers.

Het finale doel van dit onderzoek is te komen tot een gebruiksvriendelijke handleiding met een concreet format dat (ook) bij peuters met lage SES zal leiden tot hogere betrokkenheid en dus fundamenteel leren. Op deze manier bieden we onderwijsprofessionals handvatten om aan actuele maatschappelijke uitdagingen zoals schoolse achterstand van kwetsbare groepen tegemoet te komen.

Contact

lien.deconinck@kdg.be

  • Financiering: PWO

  • Duur onderzoek: 01/01/2017 tot 31/08/2018

  • Projectpartners: Sint-Ludgardis basisschool Antwerpen, Sint-Ludgardis basisschool Merksem, Basisschool De Zevensprong Antwerpen, Basisschool De Dames Antwerpen, Sint-Pietersschool

  • KdG-medewerkers: Lien De Coninck, Hannelore De Greve, Jo Van De Weghe, Jan Van de Wiele