Inhoud en studiepunten van Maatschappelijke Advisering

Eerste jaar

Kennis opbouwen - Werk maken van leren

30 studiepunten

Sociaal Werk (verkennen, inleiding trajecten, sociale kaart)

(6 studiepunten)

Deze eerste verkenning biedt studenten een systematische inleiding in het begrippenkader van 'sociaal werk'. Wat houdt het beroep van sociaal werker in? Waarom en hoe handelt de sociaal werker? Op deze vragen geven we eerst een antwoord. Daarna zoomen we in op de soorten sociaal werk. Deze kennis zal je helpen om voor het tweede jaar een goede trajectkeuze te maken.

De samenleving

(6 studiepunten)

We vertrekken van de vaststelling dat er enige 'orde' in de samenleving is en dat heel wat dingen 'functioneren'. De verklaring ligt o.a. in het belang van cultuur en in het socialiseren. Een tweede vaststelling is dat er naast die orde ook heel wat 'wanorde' en maatschappelijke problemen bestaan. De aandacht gaat naar sociale ongelijkheid in diverse verschijningsvormen. We maken een uitgebreide en kritische analyse vanuit verschillende invalshoeken.

De mens

(6 studiepunten)

Hoe geven wij als mensen betekenis aan onze leefwereld?  Na eerst stil te staan bij onze psychologische 'hardware' (bio- en neuropsychologie), gaan we vooral onze 'psychologische software' verkennen. Wij construeren immers zelf de concepten die we over onszelf en onze omgeving hebben. Deze basiskennis wordt uitgebreid met sociaal psychologische aspecten.

Grondrechten

(6 studiepunten)

In elke beroepscontext van de sociaal werker komen juridische aspecten voor. Om je daarop voor te bereiden focust deze inleiding recht op de noodzakelijke juridische kennis die je als sociaal werker nodig hebt om de juridische aspecten van een situatie te kunnen herkennen en daar mee aan de slag te gaan.

Welvaart, ongelijkheid en armoede

(6 studiepunten)

Er is in de wereld tijdens de laatste decennia heel wat welvaart gecreëerd. Wat zijn hier de achterliggende economische principes? Maar deze welvaart is zowel mondiaal als in onze eigen samenleving ongelijk verdeeld. Heel wat mensen (ook bij ons) leven nog in armoede en zijn maatschappelijk kwetsbaar. We gaan dieper in op deze uitsluitingsmechanismen en de beperkingen van de vrije markt.

Training, Praktijk & Sociale verkenning

15 + 15 studiepunten

Ik ontmoet het Sociaal Werk

(15 + 15 studiepunten)

Je werkt het hele jaar intensief samen in een groep van 36 studenten met 2 vaste docent-coaches.

Je maakt verbinding met:

  • leergroep, opleiding en campus
  • inwoners in de stad of de buurt
  • werkveld
  • beroepsrol & visie

Je traint sociale vaardigheden:

  • observeren en interpreteren
  • actief luisteren
  • feedback geven en ontvangen
  • mening geven, beargumenteren en bevragen

Daarnaast zetten we in op de koppeling van de theoretische vakken aan wat je leert in de praktijk. We gaan ook samen aan de slag met blended leerpakketten om je nog beter voor te bereiden op je werkervaring. Je verdiept je in het werkveld, door informatie op te zoeken en te bespreken, door contact te leggen met professionals in organisaties en zelf actie te ondernemen. Je analyseert. Je wikt en je weegt. Je verwerft inzichten, je leert argumenteren en kan reflecteren. Je deelt deze inzichten met de collega-studenten zodat je samen sterker staat.  

Op het einde van het eerste jaar toon je met een portfolio aan dat je op weg bent om een professionele sociaal werker te worden. In dat portfolio stel je jezelf voor, deel je je ervaringen en leerroute en kan je de trajectkeuze voor het tweede jaar motiveren.

Tweede jaar

Praktijk – loopbaan

15 studiepunten

Stage en terugkomdagen

(15 studiepunten)

Een verkenning van de beroepspraktijkplaats en het werkveld in de breedte: 

  • Doelstellingen en structuur 
  • Doelpubliek 
  • Taakinhouden en opdrachten
  • Profiel van de werker

Kennis verbreden

27 studiepunten

Arbeidsrecht

(3 studiepunten)

We vertrekken van uit de basiswetgeving en belangrijke juridische begrippen. Naast deze theoretische kennis wordt de student vertrouwd met de relevante websites waar praktijkgerichte informatie te vinden is en met de actoren die op dit terrein actief zijn.

Cultuur en levensbeschouwing

(3 studiepunten)

We behandelen volgende thema’s in hun onderlinge samenhang: multiculturaliteit, identiteit, levensbeschouwing en sociale rechtvaardigheid. 

Diversiteit en armoede in de stad II

(3 studiepunten)

We zoeken naar antwoorden op uitdagingen verbonden aan diversiteit, armoede en grootstedelijkheid. Specifieke maatschappelijke uitdagingen die we behandelen zijn armoedebestrijding en intra-Europese migratie. 
Naast de nodige basiskennis (concepten en realiteiten) over deze thema’s, komen in de lessen ook prikkelende (nationale en internationale) initiatieven uit het werkveld aan bod. Als onderbouw bespreken we enkele belangrijke kaders waarbinnen die antwoorden gezocht (kunnen) worden.

Familierecht en procedurerecht

(3 studiepunten)

In familierecht en procedurerecht wordt voortgebouwd op het opleidingsonderdeel Inleiding Recht. De reeds verworven kennis van de basiswetgeving en de belangrijke juridische begrippen in deze materies wordt uitgediept met een focus op praktijkgerichte topics. Daarnaast wordt de student vertrouwd met praktische informatie zoals de belangrijke actoren op deze terreinen en de relevante websites. Via oefeningen wordt de student voorbereid op het zelf "aan de slag gaan" met deze juridische inhouden.

Huurwetgeving en consumentenrecht

(3 studiepunten)

We doorlopen de basiswetgeving grondig met een accent vooral ook op de manier waarop deze regelgeving zich manifesteert op de werkvloer van de SJD’er. De student wordt eveneens vertrouwd gemaakt met websites en naslagwerken waar vooral praktijkgerichte en gemakkelijk hanteerbare informatie terug te vinden is. 
Huurwetgeving 

  • Grondige introductie in de basiswetgeving, inclusief noties van de sociale huurwetgeving 
  • Huren en wonen vanuit sociologisch-economisch perspectief 
  • De (federale en de Vlaamse) overheden en hun (pogingen tot) impact op het huuraanbod 
  • De wooncode als een stimulator tot het verbeteren van de woningkwaliteit en dus ook van de kwaliteit van de huurwoning 
  • De belangenbehartiging van huurders in de praktijk 

Consumentenrecht 

  • Inleiding op het begrip “schuld”: de verbintenis die (nog) niet is voldaan 
  • De schuld vanaf haar ontstaan tot (eventueel) het “beslag”: de gedwongen tenuitvoerlegging via de deurwaarder 
  • De figuur van de collectieve schuldenregeling 
  • De contractuele en de buitencontractuele aansprakelijkheid – een korte verkenning 
  • Consumptie – kopen – krediet en …schulden: 
    • marktpraktijken en consumentenbescherming 
    • kopen op krediet

Psychologie II

(3 studepunten)

In deze cursus staat de evolutie van de psychologische functies gedurende de levensloop centraal.  Wat is vanuit ontwikkelingspsycholische invalshoek te verwachten in een bepaalde leeftijdsfase.  In die zin krijgt de student telkens een beeld voorgeschoteld van te verwachten mogelijkheden, onmogelijkheden en levensthema's die eigen zijn aan de betreffende leeftijdsfase. De docent tracht hierbij zoveel mogelijk aansluiting te maken met de toekomstige doelgroepen waar de toekomstige sociaal werker in zijn professionele loopbaan mee te maken zal krijgen. De inhouden zijn opgebouwd rond belangrijke levensthema's die zich naar gelang de leeftijdsfase anders manifesteren.
De cursus start met inleidende beschouwingen over tijd, mensbeeld, en opvoeding.  Daarna volgen hoofdstukken waarin de focus zich verlegd van de 'psychische geboorte', naar 'basisveiligheid', 'taal en denken',  'magie en zelfexpressie' en 'sociale relaties'. Het hoofdstuk 'wie ben ik' vertrekt vanuit de zoektocht in de adolescentie, en gaat over in 'de zoektocht naar zelfrealisatie' wat zich vooral tijdens de volwassenheid afspeelt, om te eindigen bij 'wijsheid en integriteit'.

Sociaal werk II

(3 studiepunten)
  • Schets van de basis theoretische onderbouw van sociaal werk 
  • Hoe gebeurt de theorieontwikkeling in sociaal werk?
  • De concrete theoretische onderbouw van sociaal werk vanuit Payne’s (2005) ‘politics of theory’. 
  • De verbinding tussen theorie en praktijk door in te zoomen op sociaal werkmethoden. 
  • Helicopterperspectief ten aanzien van het sociaal werk met betrekking tot de vraag: wat zijn uitdagingen voor de toekomst

Sociaal zekerheidsrecht

(3 studiepunten)

We vertrekken van uit de basiswetgeving en belangrijke juridische begrippen. Naast deze theoretische kennis wordt de student vertrouwd met de relevante websites waar praktijkgerichte informatie te vinden is en met de actoren die op dit terrrein actief zijn.

Werkveld

(3 studiepunten)

De studenten verwerven inzicht in de verschillende domeinen waarin de sociaaljuridische dienstverlening een prominente plaats heeft en kennen de instanties die de dienstverlening aanbieden. Volgende domeinen worden toegelicht:

  • Overheid en Justitie en Veiligheid
  • Tewerkstelling
  • Wonen
  • Gezondheid
  • Vreemdelingen
  • Burger en consument
  • Jeugd
  • Gezin en relaties We bespreken de belangrijkste methodieken : informatie en advies, klachtenbehandeling en belangenverdediging, bemiddelingen trajectbegeleiding.

Trainen en toepassen

18 studiepunten

Beroepsproducten in de praktijk

(3 studiepunten)

Vertrekkend vanuit (juridische) casussen uit de praktijk van de sociaal juridisch dienstverlener worden (juridische) kennis en vaardigheden gecombineerd ingeoefend: 
- de (juridisch) relevante feiten kunnen filteren uit een vraag;
- aan de hand van (juridisch) bronnenmateriaal een juiste oplossing kunnen uitwerken;
- de nodige documenten kunnen opstellen;
- de gevonden oplossing op een heldere manier (schriftelijk én mondeling) naar betrokkenen kunnen ‘vertalen’.

Dit opleidingsonderdeel bouwt verder op de verworven kennis in de rechtsvakken (inleiding recht, sociaal recht, huurrecht, consumentenrecht, familierecht, procedurerecht, arbeidsrecht, sociaal zekerheidsrecht, jeugd- en strafrecht, vreemdelingenrecht) en de verworven vaardigheden in juridisch bronnenonderzoek, communicatie, het sociaaljuridisch gesprek, bemiddeling, interculturele vaardigheden en beroepsproducten I.

Juridisch bronnenonderzoek

(3 studiepunten)

De student maakt kennis met de bronnen van het recht, hun specifieke kenmerken en hun vindplaats. De focus ligt op het oefenen in het zoeken van juridische bronnen. Daarnaast wordt de correcte manier van verwijzen naar juridische bronnen aangeleerd. 
Daarna focussen we op de wet als belangrijkste bron van het recht. De student leert hoe een wet tot stand komt maar vooral wat belangrijk is voor de toepassing van wetgeving in de praktijk namelijk: de draagwijdte van de wet en de interpretatieregels. Dan komt de rechtspraak aan bod. Enerzijds leert de student het belang van rechtspraak als bron van recht, anderzijds leert de student gepubliceerde rechtspraak lezen en begrijpen.

Communicatie in Sociaal-Juridische Dienstverlening

(6 studiepunten)

In deze training staat één van de basisfuncties van de sociaal-juridische dienstverlening centraal, namelijk de juridische informatie- en adviesvertrekking. De bedoeling is om grondig te oefenen met de nadruk op de verbinding tussen de verschillende vaardigheden, zowel de juridische als de communicatieve.

Beroepsethiek en morele dilemma’s

(3 studiepunten)

Vanuit de praktijk van de maatschappelijk assistent staan we stil bij ethische, deontologische en juridische dimensies van het vak. We onderzoeken welke invalshoeken het werk op het terrein ondersteunen op moreel gebied. Het vak van maatschappelijk assistent brengt immers morele aspecten mee, waarop studenten zich leren verhouden. We houden hierbij rekening met het perspectief van verschillende belanghebbenden.

Wetenschappelijke vaardigheden II

(3 studiepunten)

Je zoekt vakliteratuur in wetenschappelijke databanken om het onderwerp van je paper te verkennen, om vervolgens het onderwerp in een probleemstelling te gieten. Via literatuuronderzoek zoek je een antwoord op je probleemstelling.

Derde jaar

Praktijk - loopbaan

30 studiepunten

Stage en bachelorproef

(30 studiepunten)

Doorheen de beroepspraktijk en persoonlijke studie verwerf je de noodzakelijke competenties voor het uitoefenen van de functie ‘sociaal werker’:

  • Grondige kennismaking met het werkveld en situering van de stageplaats
  • Verdieping in de organisatiestructuur, doelstellingen, doelgroepen en samenwerkingsverbanden
  • Verdieping in het profiel van de professionele werker
  • Zelfstandig uitvoeren van het volledige takenpakket van een professionele sociaal werker

Je behandelt in je bachelorproef een onderwerp uit het werkterrein van sociaal-juridische dienstverlening. Je integreert opgedane praktijkervaring en theoretisch verworven inzichten.

Kennis verdiepen

15 studiepunten

Beleidskaders voor sociaal werk

(3 studiepunten)

Vanuit de internationale definitie van sociaal werk schetsen we het belang van signalering,  onderzoeken we het belang van de actuele beleidskaders en van politiserend werken vanuit een structureel perspectief. Inzicht in de werking van beleidscycli is cruciaal om vanuit agogisch perspectief hierop te kunnen inspelen.
In een tweede deel analyseren we het politieke veld, met aandacht voor de ideologische keuzes achter de beleidskaders. We bestuderen de belangrijkste hedendaagse ideologieën en hun impact op de beleidskaders voor sociaal werk. Standpunten in actuele sociale beleidsdebatten worden gekaderd in onderliggende ideologieën. In het derde deel zetten we de stap naar beleidsvoorbereidend, beleidsondersteunend en/of beleidsbeïnvloedend werken, aan de hand van actuele thema's in het sociaal en welzijnsbeleid.

Straf-, Jeugd- en Vreemdelingenrecht

(6 studiepunten)

Bij strafrecht focus je op de  functies die de sociaal werker opneemt t.o.v. mensen die in aanraking komen met het strafrechtssyteem. Je verkent  het werkveld, met zijn hulp- en dienstverlening aan daders en slachtoffers.

Binnen het vreemdelingenrecht leer je over de Belgische procedure Internationale Bescherming (+actualiteit), andere verblijfsstatuten, verblijfskaarten, medische bijstand, inburgering, nationaliteit, tewerkstelling van vreemdelingen, illegaal verblijf en toekomstoriëntatie, anti-discriminatiewetgeving …

Bij jeugd- en strafrecht kijk je naar het ontstaan van jeugdbescherming & jeugdrecht en de maatschappelijke evoluties in België, het specifieke beroepsterrein van de integrale jeugdhulp en zijn historische context, het aanbod binnen de buitengerechtelijke hulpverlening en de gedwongen hulpverlening, het jeugdsanctierecht en de rechtspositie van jongeren.

Wereldbrede uitdagingen

(3 studiepunten)

Mondiale uitdagingen:

  1. Kennis en technologie: grenzen aan kennis, technologie en wetenschap
  2. Economische crisis: werkloosheid, private schuld, overheidsschuld en ecologische schade
  3. Grondstoffencrisis: energie en piekolie, metalen, mineralen en voedsel
  4. Ecologische crisis: klimaatsverandering, biodiversiteitsverlies, verzuring van oceanen
  5. Demografische crisis: overbevolking, vergrijzing en verstedelijking in de wereld
  6. Socio-economische crisis: ongelijkheid binnen samenlevingen en tussen samenleving

En de antwoorden:

  1. Lokaal innoveren en internationaal samenwerken: peer-to-peer netwerken en Noord-Zuid
  2. Globalisering, neoliberalisme en anders globaliseren (o.a. Buen Vivir)
  3. Transitie: energie-transitie, alternatieven voor materialen en sociale verandering
  4. Duurzame ontwikkeling: antwoorden op onrechtvaardigheid, divergentie, convergentie en ontgroeien
  5. Synthese en samenhang tussen mondiale uitdagingen en antwoorden: systeemdenken en veerkracht

Psychische stoornissen

(3 studiepunten)

Kernthema’s:

  1. Wat is  ‘normaal’ gedrag' en wanneer evolueren psychische moeilijkheden naar een 'psychische stoornis'? Wat is 'normaal' psychisch functioneren en wat kunnen we verstaan onder 'het psychisch lijden' van cliënten?
  2. De focus ligt op op 'psychiatrische ziektebeelden'. Wat wordt juist verstaan onder een 'psychische stoornis'? Welke criteria worden hierbij gehanteerd en hoe worden deze 'stoornissen' geordend in een breder referentiekader? Welke plaats hebben diagnoses in onze huidige maatschappij en wat is de invloed hiervan op de individuele cliënt?
  3. Overlopen van de belangrijkste, meest voorkomende syndromen (stemmingsstoornissen, angststoornissen, psychotische stoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, eetstoornissen en stoornissen bij kinderen,  verslaving, dissociatieve stoornissen en somatoforme stoornissen)
  4. Bespreken van de mogelijke behandelingen en psychotherapie

Trainen en toepassen

15 studiepunten

Beroepsproducten in de praktijk II

(3 studiepunten)

Vanuit (juridische) casussen uit de praktijk oefen je (juridische) kennis en vaardigheden in:

  • de (juridisch) relevante feiten filteren uit een vraag
  • aan de hand van (juridisch) bronnenmateriaal een oplossing uitwerken
  • de nodige documenten opstellen
  • de gevonden oplossing op een heldere manier naar betrokkenen ‘vertalen’.

Project en internationalisering

(6 studiepunten)

Je werkt samen met je collega-studenten een vormingsactiviteit uit in opdracht van een organisatie uit het werkveld. Dat doe je heel gestructureerd, volgens een projectplan en een draaiboek. Je voert de activiteit zelf ook uit.

Interculturele vaardigheden III

(3 studiepunten)

Deze training bevat een praktijk- en een theoretisch deel. Beide worden parallel aan elkaar aangeboden. Het verbinden van de theorie en praktijk is de kern van de training. 

  • Spoor 1: Je werkt aan de bewustwording van je eigen cultuur en identiteit. Je gaat daarna verdiepend aan de slag door mee te stappen in een project met nieuwkomers of gespreksgroepen met nieuwkomers te begeleiden. Binnen deze projecten heb je een wekelijks contact met nieuwkomers. Tijdens de ingeroosterde intervisies krijg je coaching en gaan we samen met de opgedane ervaringen aan de slag. 
  • Spoor 2: We bieden een beknopt basiskader aan waarin een aantal relevante begrippen en principes uitgewerkt worden: identiteit, diversiteit, cultuur (verschillen en overeenkomsten), cultuurevolutionisme, ethocentrisme, cultuurrelativisme, omgekeerd etnocentrisme, actief pluralisme, deculturalisering, multi- en interculturaliteit, discriminatie en racisme, inburgering, superdiversiteit, ... Er zal aandacht worden besteed aan de concretisering van bovenstaande theoretische noties in methodologische beschouwingen en werkvormen. Aan de hand van concrete casestudies uit diverse praktijkrelevante settings zullen we werken rond interculturele communicatie en agogische processen in een reëele pluralistische context op microniveau. Tegelijk zullen we de meso- en macrocontext van deze interacties op microniveau benoemen.

Bemiddeling

(3 studiepunten)

Deze training heeft als einddoel dat de student bemiddelen als methodiek van conflicthantering in concrete beroepssituaties kan toepassen. We vertrekken vanuit een theoretisch kader over conflict en conflicthantering om daarna te komen tot de eigenheid van bemiddeling als methodiek van conflicthantering. Bemiddelen wordt daarna getraind aan de hand van oefeningen uit de praktijk van de sociaal juridische dienstverlener.

Studiepunten drukken de studieomvang van elk vak uit: één studiepunt stemt overeen met 25 à 30 uren studie. Gemiddeld heb je 22 contacturen per week. (Een contactuur is een uur dat je op de campus met het opleidingsonderdeel bezig bent.)

Deze lessentabellen zijn ter informatie voor studiekiezers. Om ze overzichtelijk en leesbaar te houden, hebben we sommige vakken gebundeld en benamingen gewijzigd. Ze kunnen afwijken van de actuele lessentabellen en vormen geen rechtsgrond.