SCOBIOSE: van landbouwreststromen naar bacterieel cellulose

Projectomschrijving

Jaarlijks gaan in Vlaanderen en Nederland grote hoeveelheden fruit- en groentereststromen verloren. Afgekeurde peren, appelen, aardbeien en andere producten voldoen vaak niet aan commerciële kwaliteitseisen, hoewel ze nog perfect bruikbaar zijn als grondstof. Hierdoor gaan waardevolle suikers verloren en blijven economische kansen voor landbouwers onbenut.

Tegelijk groeit de vraag naar duurzame, biogebaseerde materialen die fossiele of niet-hernieuwbare grondstoffen kunnen vervangen. Bacterieel cellulose is een veelbelovend materiaal met unieke eigenschappen zoals hoge zuiverheid, mechanische sterkte, waterretentie en biologische afbreekbaarheid. Het kan ingezet worden in uiteenlopende toepassingen, van verpakkingen en coatings tot composieten en alternatieven voor leer.

SCOBIOSE brengt beide uitdagingen samen door reststromen uit de agro- en voedingssector te valoriseren tot een hoogwaardig biomateriaal en zo nieuwe circulaire waardeketens te ontwikkelen.

Het project start met de selectie en analyse van geschikte suikerrijke reststromen. Onderzoekers brengen de samenstelling en beschikbaarheid van deze stromen in kaart en bepalen welke het meest geschikt zijn voor fermentatie. Vervolgens worden fermentatieprocessen ontwikkeld en geoptimaliseerd om bacterieel cellulose met een hoge opbrengst en constante kwaliteit te produceren. Daarbij wordt ook onderzocht hoe kweekmedia en restproducten maximaal kunnen worden hergebruikt binnen een circulair proces.

De technologie wordt daarna opgeschaald naar pilootinstallaties die in samenwerking met landbouwbedrijven worden ontwikkeld en getest. Deze demonstraties leveren praktijkkennis op rond productie, logistiek en implementatie. Tot slot wordt het geproduceerde materiaal uitgebreid gekarakteriseerd en geëvalueerd voor verschillende toepassingen. Op basis daarvan worden nieuwe kansen voor industrie, materiaalontwikkeling en circulaire waardeketens geïdentificeerd.

Wat doet KdG?

Het onderzoekscentrum Duurzame Industrie van KdG is projectcoördinator van SCOBIOSE en staat in voor de wetenschappelijke coördinatie van het project, de verspreiding van kennis en de verdere uitbouw van een grensoverschrijdend kennisnetwerk rond bacterieel cellulose. Samen met de projectpartners werkt KdG aan nieuwe circulaire waardeketens die landbouw, onderzoek en industrie met elkaar verbinden.

Daarnaast leidt KdG het onderzoek naar de productie van bacterieel cellulose uit suikerrijke reststromen. De onderzoekers ontwikkelen en optimaliseren fermentatieprocessen, onderzoeken verschillende microbiële culturen en werken methoden uit voor de oogst, zuivering, bewaring en verdere verwerking van het materiaal.